پسماند غذا چیست و چگونه ضایعات مواد غذایی را کاهش دهیم

• اینستاگرم

نمی‌توان انکار کرد که امرزوه پسماند غذا یکی از بزرگترین مشکلات زیست‌محیطی زندگی ما است. این موضوعی است که نه تنها در کشورهای ثروتمند و توسعه‌یافته رایج است، بلکه در تمام نقاط جهان نیز وجود دارد. با این حال، بر اساس گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در حال حاضر بیش از 800 میلیون نفر در سراسر جهان با گرسنگی و سوءتغذیه مواجه هستند که معادل 11 درصد از جمعیت جهان است. این تعداد در پی همه‌گیری کووید-19 به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است. اما ضایعات مواد غذایی دقیقاً چیست و چه میزان مواد غذایی در جهان هدر می‌رود؟

به طرز تکان‌دهنده‌ای، حدود یک سوم ذخایر جهانی مواد غذایی هدر رفته یا در هنگام مصرف ضایع می‌شود، در واقع 40 درصد غذا یا 2/5 میلیارد تن در سراسر جهان هر سال هدر می‌رود. اگر از دست دادن مواد غذایی یک کشور بود، پس از چین و ایالات‌متحده، سومین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای شناخته می‌شد. میزان از دست رفتن مواد غذایی در سراسر جهان اندازه کشوری به بزرگی هند و کانادا را در مجموع می‌سازد.

ضایعات مواد غذایی اثرات قابل‌توجهی بر محیط‌زیست، اقتصاد جهانی و ملی، امنیت غذایی و تغذیه دارد. تقاضای جهانی فزاینده و مداوم برای غذا همچنین زمین‌های حاصلخیز را بی‌مصرف می‌کند و درعین‌حال به تخریب بیشتر زمین و جنگل‌زدایی منجر می‌شود که در نتیجه زیستگاه‌های طبیعی با ارزش و تنوع‌زیستی ما را از بین می‌برد و خدمات ارائه‌شده توسط آنها را محدود و کل اکوسیستم را مختل می‌کند.

از آنجایی که تا اواسط قرن، جمعیت جهان احتمالاً به 9 میلیارد نفر خواهد رسید، که به این معنی است که تولید جهانی غذا باید 70 درصد افزایش یابد تا این تقاضا برآورده شود. عدم‌توجه به تقاضای غذا باعث کمبود غذا و بحران انسانی خواهد شد که قبلاً در این مقیاس دیده نشده بود. برای ما ضروری است که به مشکل پسماند غذا جهانی رسیدگی کنیم و اطمینان حاصل کنیم که جهان یک عرضه جهانی غذای پایدار را اتخاذ می‌کند.

ضایعات مواد غذایی چیست؟

ضایعات غذایی، غذایی است که برای مصرف انسان در نظر گرفته شده و هدر می‌رود و از بین می‌رود و نه تنها به غذایی اطلاق می‌شود که مصرف‌کنندگان آن را در رستوران‌ها تمام نمی‌کنند و در خانه بیرون می‌ریزند، بلکه به مواد خام و محصولاتی نیز اطلاق می‌شود که در مرحله کشاورزی، فرآیندهای برداشت، در طول حمل‌ونقل و ذخیره‌سازی از بین می‌روند. پسماند غذا ممکن است در هر جایی در کل زنجیره تامین از مزرعه تا توزیع تا خرده‌فروشان تا مصرف‌کننده ایجاد شود. دلایل وجود پسماند غذا عبارتند از: تلفات ناشی از کپک، آفات، یا کنترل ناکافی آب‌وهوا، ضررهای ناشی از پخت‌وپز؛ و ضایعات عمدی مواد غذایی.

این پسماندها بر اساس محل وقوع آنها به‌طور متفاوتی دسته‌بندی می‌شوند:

• “از دست دادن” غذا قبل از رسیدن غذا به دست مصرف‌کننده در نتیجه مشکلات در مراحل تولید، ذخیره‌سازی، فرآوری و توزیع رخ می‌دهد.
• “ضایعات” مواد غذایی به مواد غذایی اطلاق می‌شود که برای مصرف مناسب هستند اما آگاهانه در مراحل خرده‌فروشی یا مصرف دور ریخته می‌شوند. مواد غذایی هدررفته اثرات گسترده‌ای در سطح ملی و جهانی دارد. تجزیه ضایعات مواد غذایی متان تولید می‌کند، که نوعی گاز گلخانه‌ای قوی دخیل در گرم شدن کره زمین است. در سرتاسر جهان، یک‌سوم موادغذایی تولیدشده به‌صورت نخورده دور ریخته شده و سبب افزایش بار محیط‌زیست می‌گردد. تخمین زده می‌شود که کاهش پسماند غذا تا 15 درصد می‌تواند سالانه بیش از 25 میلیون نفر را سیر کند.

در تعریف پسماند غذا انواع مختلفی از این موضوع دیده می‌شود. یکی از مهمترین انواع آن پسماند غذا به صورت قابل‌اجتناب بوده و به مواد غذایی اطلاق می‌شود که در صورت مدیریت بهتر می‌توانستند مصرف شوند. نمونه‌هایی از ضایعات مواد غذایی قابل اجتناب عبارتند از:

• باقی مانده یک وعده غذایی
• مواد غذایی تاریخ مصرف گذشته
• مواد غذایی کهنه، و میوه‌ها و سبزیجات لکه‌دار

با انجام اقدامات کاهش پسماند غذا مانند خرید، سفارش و پختن فقط موارد مورد نیاز و اتخاذ شیوه‌های ذخیره‌سازی و آماده‌سازی مواد غذایی به روش‌های هوشمند، می‌توان از هدر رفتن مواد غذایی قابل‌اجتناب جلوگیری کرد.

برعکس، ضایعات غیرقابل اجتناب غذا، بخش‌هایی از غذا هستند که برای مصرف در نظر گرفته نشده‌اند، مانند استخوان‌ها و پوسته‌های تخم‌مرغ.
پسماند غذا سبب انتشار گازهای گلخانه‌ای شده و آب و سایر منابع مورد نیاز برای رشد غذا را هدر می‌دهد.

فواید ضایعات کمتر مواد غذایی

• صرفه‌جویی در هزینه نیروی کار از طریق جابجایی کارآمدتر، آماده و ذخیره‌سازی مواد غذایی مورد استفاده.
• صرفه‌جویی در هزینه هنگام خرید فقط به اندازه مواد غذایی مورد نیاز و اجتناب از هزینه‌های اضافی دفع.
• کاهش انتشار متان از محل‌های دفن زباله و ردپای کربن کمتر.
• مدیریت بهتر انرژی و منابع، جلوگیری از آلودگی ناشی از رشد، تولید، حمل‌ونقل و فروش مواد غذایی.
• با ارائه غذای اهدایی، دست‌نخورده و ایمن که در غیر این صورت دور ریخته می‌شد، جامعه از مزایای آن بهره‌مند می‌شود.

کشورهای نخست از نظر هدررفت غذا

در کشورهای توسعه‌یافته، بیش از 40 درصد تلفات مواد غذایی در سطح خرده‌فروشی و مصرف‌کننده و در خانوارها اتفاق می‌افتد. در حالی که کشورهای پرجمعیت مانند چین و هند هر ساله بیشترین زباله‌های خانگی را تولید می‌کنند، کشورهایی مانند نیجریه، یونان و استرالیا بیشترین سرانه ضایعات مواد غذایی را دارند.

در مقایسه، میانگین حجم ضایعات غذایی تولیدشده در چین حدود 64 کیلوگرم است، در حالی که مردم استرالیا به طور متوسط سالانه 102 کیلوگرم ضایعات غذایی تولید می‌کنند. میوه‌ها و سبزیجات تازه رایج‌ترین مواد غذایی هستند که دور ریخته می‌شوند. بسیاری از آنها به دلیل استانداردهای کیفی در سطح خرده‌فروشی با فاکتورهای مربوط به ظاهر دور ریخته می‌شوند.

در کشورهای درحال‌توسعه، 40 درصد تلفات در مراحل پس از برداشت و فرآوری رخ می‌دهد. با کمال تعجب، مرحله کشاورزی 11 درصد از از دست دادن مواد غذایی را در زنجیره تامین غذای جهانی به‌خود اختصاص می‌دهد. کشاورزان به دلیل عوامل اجتماعی-اقتصادی و بازاری که سیستم کشاورزی را شکل می‌دهند، بیش‌ازحد تولید می‌کنند و مواد غذایی مازاد در نهایت به هدر می‌رود.

تولید بیش از حد نیز قیمت مواد غذایی را پایین می‌آورد و زمین‌های حاصلخیز را به مرز تخریب می‌کشاند. طبق آخرین گزارش صندوق جهانی 15 درصد از کل مواد غذایی تولیدشده در سطح جهان در مرحله کشاورزی از بین می‌رود که معادل 2/2 گیگا تن دی‌اکسیدکربن در سال است. این مقدار برابر با 4 درصد از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای انسان‌زاد و حدود 6 تا 8 درصد از انتشارات جهانی از دست دادن مواد غذایی است.

واقعیت‌های تکان‌دهنده در مورد ضایعات مواد غذایی

1. تقریباً یک‌سوم از مواد غذایی تولیدشده که برای مصرف انسان در هر سال در نظر گرفته می‍شود – حدود 1/3 میلیارد تن و به ارزش 1 تریلیون دلار – هدر می‌رود. این مقدار برای تغذیه 3 میلیارد نفر کافی است.
2. ضایعات مواد غذایی منجر به هدر رفتن یک‌چهارم آب ما به شکل غذای نخورده می‌شود. این معادل 172 میلیارد دلار هدررفت آب است.
3. با در نظر گرفتن تمام منابع مورد استفاده برای رشد مواد غذایی، ضایعات غذایی تا 21 درصد از آب شیرین، 19 درصد کود، 18 درصد از زمین‌های زراعی و 21 درصد از حجم دفن زباله را به خود اختصاص می‌‌دهد.
4. آب مورد استفاده برای تولید مواد غذایی هدررفته می‌تواند توسط 9 میلیارد نفر در حدود 200 لیتر برای هر نفر در روز استفاده شود.
5. غذایی که در حال حاضر در اروپا هدر می‌رود می‌تواند 200 میلیون نفر، در آمریکای لاتین 300 میلیون نفر و در آفریقا 300 میلیون نفر را سیر کند.
6. سرانه ضایعات سالانه مصرف‌کنندگان بین 95 تا 115 کیلوگرم در سال برای اروپایی‌ها و آمریکایی‌های شمالی است، در حالی که در جنوب و جنوب‌شرق آسیا 6 تا 11 کیلوگرم است.
7. از دست دادن مواد غذایی و ضایعات سالانه حدود 4/4 گیگاتن گازهای گلخانه‌ای را منتشر می‌کند.
8. کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه سالانه به ترتیب 670 و 630 میلیون تن و تقریباً هم‌اندازه غذا را هدر داده یا از دست می‌دهند. حدود 88 میلیون تن از این تنها در اتحادیه اروپا است.
9. تفکیک هدرفت غذا بر اساس گروه غذایی، تلفات و ضایعات در سال تقریباً 30 درصد برای غلات، 40-50 درصد برای محصولات ریشه و میوه و سبزیجات، 20 درصد برای دانه‌های روغنی و گوشت و لبنیات، و 35 درصد برای ماهی است.
10. اگر 25 درصد از مواد غذایی که در حال حاضر در سطح جهان هدر می‌رود ذخیره شود، برای تغذیه 870 میلیون نفر در سراسر جهان کافی است.
11. از دست دادن مواد غذایی به درآمد از دست‌رفته برای کشاورزان و قیمت‌های بالاتر برای مصرف‌کنندگان تبدیل می‌شود و به ما انگیزه اقتصادی برای کاهش ضایعات مواد غذایی می‌دهد.
12. در کشورهای درحال‌توسعه، 40 درصد از تلفات در مراحل پس از برداشت و فرآوری رخ می‌دهد، در حالی که بیش از 40 درصد از تلفات در کشورهای توسعه‌یافته در سطح خرده‌فروشی و مصرف‌کننده رخ می‌دهد.
13. مساحتی بزرگتر از چین و 25 درصد ذخایر آب شیرین جهان برای پرورش غذاهایی استفاده می‌شود که هرگز خورده نمی‌شوند.
14. در چین، سالانه بیش از 35 میلیون تن غذا – معادل حدود 6 درصد از کل تولید غذای کشور – در این کشور تلف شده یا هدر می‌رود. از دست دادن غذا عمدتاً در رستوران‌ها و خانواده‌ها اتفاق می‌افتد، زیرا در فرهنگ چینی میزبانان برای نشان دادن مهمان‌نوازی خود غذای بیشتری سفارش می‌دهند.
15. اهداف توسعه پایدار سازمان ملل‌متحد به نصف رساندن کاهش سرانه ضایعات غذایی جهانی در سطح خرده‌فروشی و مصرف‌کننده و کاهش تلفات مواد غذایی در طول زنجیره تولید و تامین، از جمله تلفات پس از برداشت محصول است.
16. بر اساس نظرسنجی‌ها، 63 درصد از مردم تفاوت بین تاریخ مصرف تا قبل از مصرف و بهترین زمان قبل از آن را نمی-دانند. غذاهای دارای تاریخ مصرف فاسدشدنی هستند و باید قبل از تاریخ معین خورده شوند. غذاهایی با «بهترین تاریخ مصرف» را می‌توان بعد از تاریخ معین مصرف کرد، اما از بهترین کیفیت برخوردار نیستند.
17. به دلیل استانداردهای کیفی که بیش از حد به ظاهر متکی است، گاهی اوقات محصولات زراعی برداشت نشده و پوسیده می‌شوند.
18. در اروپا 60-40 درصد ماهی‌های صیدشده به دلیل عدم‌رعایت استانداردهای کیفیت بازاری دور انداخته می‌‌شوند.
19. در ایالات‌متحده، زباله‌های آلی بزرگترین منبع انتشار متان است که 80 برابر دی‌اکسیدکربن قدرت گرمایشی دارد.
20. روندهای جدید اینترنتی در حال ظهور که در آن شخصیت‌ها و تأثیرگذاران رسانه‌های اجتماعی ویدیوهای پرخوری خود را به صورت زنده پخش می‌کنند، منجر به هدررفتن بیش از حد مواد غذایی می‌شود.

راهکار برای کاهش ضایعات مواد غذایی

در سطح جهانی، کاهش پسماند غذا به‌عنوان یک ابتکار کلیدی در دستیابی به آینده غذایی پایدار ذکر شده است. هدف 12 توسعه پایدار به مصرف و تولید مسئولانه می‌پردازد که شامل دو شاخص برای اندازه‌گیری (به منظور در نهایت کاهش) اتلاف جهانی غذا و ضایعات مواد غذایی است.

در 4 ژوئن 2013، وزارت کشاورزی و آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات‌متحده، چالش زباله‌های غذایی ایالات‌متحده را راه‌اندازی کرد و از نهادها در سراسر زنجیره غذایی، از جمله مزارع، پردازشگرهای کشاورزی، تولیدکنندگان مواد غذایی، فروشگاه‌های مواد غذایی، رستوران‌ها، دانشگاه‌ها، مدارس و دولت‌های محلی دعوت کرد تا به این چالش بپیوندند. اهداف در این برنامه عبارتند از:

• با بهبود روش‌های توسعه محصول، ذخیره‌سازی، خرید/سفارش، بازاریابی، برچسب‌گذاری و روش‌های پخت، ضایعات مواد غذایی را کاهش دهید.
• با اتصال اهداکنندگان بالقوه غذا به سازمان‌های امداد گرسنگی مانند بانک‌ها و انبارهای غذا، ضایعات غذایی را بازیابی کنید.
• بازیافت زباله‌های غذایی برای تغذیه حیوانات یا ایجاد کمپوست، انرژی‌های زیستی و کودهای طبیعی.

آژانس حفاظت از محیط‌زیست، نمودار «سلسله مراتب بازیابی غذا» را برای توضیح راه‌های رسیدگی به غذای اضافی ارائه می‌کند. از ارجح‌ترین در بالای هرم تا کمترین ترجیح در نوک پایین، روش‌ها عبارتند از:

1. کاهش منبع: اولین پیشگیری با کاهش حجم کلی غذای تولیدشده
2. به افراد گرسنه غذا بدهید: اهدای غذای اضافی به سایت‌های اجتماعی
3. تغذیه حیوانات: اهدای ضایعات و پسماند غذا به کشاورزان محلی که می‌توانند از آنها برای تغذیه حیوانات استفاده کنند
4. مصارف صنعتی: اهدای چربی، روغن و گریس استفاده‌شده برای ساخت سوخت بیودیزل
5. کمپوست‌سازی: ضایعات غذایی که برای تولید مواد آلی که برای بارورسازی خاک استفاده می‌شود، کمپوست می‌شوند
6. دفن زباله / سوزاندن: آخرین راه‌حل برای مواد غذایی استفاده‌نشده

چگونه به‌عنوان مصرف‌کننده ضایعات مواد غذایی را کاهش دهیم

در حالی که مصرف‌کننده معمولی به اندازه شرکت‌های بزرگ، محیط‌زیست را آلوده‌ نمی‌کند، یافتن راه‌هایی برای کاهش ضایعات مواد غذایی در طول روز می‌تواند به فرد کمک کند از مشارکت در این مشکل جلوگیری کند.
در ادامه با نحوه کاهش ضایعات مواد غذایی در خانه، مدرسه و در حال حرکت آشنا می‌شویم:

1. از خرید زیاد خودداری کنید

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از هدررفتن مواد غذایی به‌عنوان یک مصرف‌کننده، خرید کمتر است. یک یخچال آکنده از مواد غذایی ممکن است جذاب به نظر برسد، اما اگر خانواده نتوانند همه این مواد را بخورند، ممکن است منجر به هدررفتن مواد غذایی شود. کمتر رفتن به فروشگاه مواد غذایی در هفته، ممکن است از خرید بیش از حد مواد غذایی جلوگیری کرده و به کاهش ضایعات کمک کند.

2. قبل از دور ریختن غذا دوباره فکر کنید

در حالی که کپک نشانه قطعی این است که آن ماده غذایی باید دور ریخته شود، لازم نیست غذاهایی را که کمی از خرید آنها گذشته است را دور بریزید. به‌عنوان مثال، بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات زمانی که کاملا رسیده می‌شوند ممکن است کمی نرم یا پژمرده به‌نظر برسند. آنها هنوز هم می‌توانند افزودنی‌های عالی به سوپ‌ها، اسموتی‌ها یا غذاهای پخته باشند. مردم می‌توانند از ضایعات سبزیجات برای تهیه سوپ استفاده کنند. حتی با نان بیات هم نان می‌توان تست یا آرد سوخاری درست کرد. بنابراین اگر محصول هنوز تازه و قابل‌‌استفاده به نظر می‌رسد، معمولاً برای خورده شدن مناسب است.

3. همیشه یک لیست خرید تهیه کنید

خرید غذاهایی که هنوز مقداری از آن در خانه موجود است، در نهایت می‌تواند به منبع دیگری از زباله تبدیل شود. فهرستی از مواد غذایی موجود در خانه و تهیه فهرست مواد غذایی قبل از رفتن به فروشگاه ممکن است به مردم کمک کند تا از خرید غذاهای غیرضروری اجتناب کرده و ضایعات احتمالی را کاهش دهند. شاید بهتر باشد وعده‌های غذایی خود را برنامه‌ریزی کنید. یک لیست خرید تهیه کرده و به آن پایبند باشید و از خریدهای ناگهانی خودداری کنید. به این صورت نه تنها غذای کمتری را هدر خواهید داد، بلکه در هزینه نیز صرفه‌جویی خواهید کرد!

4. سازماندهی آشپزخانه با FIFO

سازماندهی یخچال و انباری می‌تواند به افراد کمک کند تا آنچه را که در خانه دارند پیگیری کنند و به آنها کمک کند غذاهای آماده برای خوردن را شناسایی کنند. “FIFO” مخفف ” first in, first out” است و روشی مفید برای سازماندهی غذا در خانه است. بسیاری از رستوران‌‌ها و فروشگاه‌های مواد غذایی از این سیستم برای کاهش ضایعات نیز استفاده می‌کنند.

قرار دادن غذاهای تازه خریداری شده در پشت کمد یا یخچال، افراد را ترغیب می‌کند تا ابتدا از مواد غذایی در ردیف اول استفاده کنند که این امر ضایعات را کاهش می‌دهد. به عنوان مثال، اگر فردی قوطی‌های حاوی مواد غذایی زیادی را در خانه نگه می‌دارد، لازم است مطمئن شود که نزدیک‌ترین قوطی‌ها به تاریخ انقضا در جلوی کمد هستند و ابتدا از آن‌ها استفاده خواهد کرد.

5. مواد غذایی را به‌درستی نگهداری کنید

برای نگهداری اقلام فاسدشدنی مانند میوه‌ها و سبزیجات، روش‌های مناسبی وجود دارد که لازم است به آنها توجه شود. برخی از نکات عبارتند از:

• نگهداری یخچال در دمای زیر 5 درجه سانتیگراد (41 درجه فارنهایت)
• نگهداری غذاهای پخته‌شده در قفسه‌های بالای غذاهای خام
• نگهداری مواد غذایی در ظروف در بسته
• همیشه باقیمانده قوطی‌های باز شده را به ظرف مناسب منتقل کنید. آن را در قوطی نگهداری نکنید.

آژانس حفاظت از محیط‌زیست ایالات‌متحده همچنین خاطرنشان می‌کند که برخی از میوه‌ها گازهای طبیعی تولید می‌کنند که باعث می‌شود غذاهای اطراف سریعتر فاسد شوند. نگهداری سیب، موز و گوجه‌فرنگی جدا از سایر مواد فاسدشدنی ممکن است به تازه نگه داشتن آنها کمک کند.

6. یک منوی هفتگی تهیه کنید

تهیه یک منوی غذایی در هفته ممکن است به برخی از افراد کمک کند تا مصرف غذای خود را سازماندهی کرده و ضایعات را کاهش دهند. استفاده از ابزارهای آنلاین یا کتاب‌های آشپزی برای کمک به برنامه‌ریزی وعده‌های غذایی در هفته، می‌تواند یک لیست خرید دقیق برای شما تهیه کند. ممکن است چند هفته طول بکشد تا هر خانوار بتواند منو خود را درست کند، اما داشتن یک منوی هفتگی مشخص ممکن است به برخی از افراد کمک کند حدس و گمان در مورد وعده‌های غذایی را کاهش داده و از هدررفتن غذا جلوگیری کنند.

7. فهرست غذاهای در حال فاسد شدنتان را بدانید

نوشتن انواع غذاهای در حال فساد می‌تواند به فرد کمک کند تا غذاهایی را که می‌تواند مصرفشان را کاهش دهد، شناسایی کند. به عنوان مثال، اگر فردی متوجه شد که پرتقال‌های زیادی در خانه‌ی او هر بار به دلیل فاسدشدن دور ریخته می‌شوند، راه حل او ممکن است خرید پرتقال کمتر برای جلوگیری از خراب شدن باشد. اگرچه ممکن است خرید کیسه‌های بزرگتر از محصولات به جای یک یا دو قطعه ارزان‌تر به نظر برسد، اما اگر به‌طور معمول مجبور شوید بخشی از محتویات آن را دور بیندازند، در پول خود صرفه‌جویی نکرده‌اید.

8. مواد اضافی را فریز کنید

منجمد کردن غذاها می‌تواند به حفظ آنها برای استفاده بعدی کمک و از فاسد شدن آنها جلوگیری کند. بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات تازه در زمان یخ زدن به خوبی حفظ می‌شوند و عمر مفید آن‌ها را افزایش یافته و ضایعات را کاهش می‌دهند. سایر غذاها مانند نان، گوشت و حتی برخی از غذاهای آماده نیز ممکن است به خوبی در فریزر نگهداری شوند. منجمد کردن غذاهایی که مردم کمتر از آنها استفاده می‌کنند، مانند گیاهان، به‌ویژه مفید است. برای کسانی که به دنبال خوردن به سبک پایدارتر هستند، منجمد کردن میوه‌ها و سبزیجات تازه اضافی در فصل محلی می‌تواند نیاز به خرید آنها را در زمانی که خارج از فصل هستند و از مناطق دور آمده کاهش دهد.

9. غذاهای باقیمانده از دفعه قبل را بخورید

به عنوان بخشی از یک برنامه غذایی برای کاهش ضایعات، بسیاری از مردم 1 یا 2 روز در هفته را برای خوردن باقیمانده‌هایی که ممکن است در یخچال یا فریزر ذخیره کرده باشند، انتخاب می‌کنند. این کار به کاهش ضایعات وعده‌های غذایی فردی کمک کرده و یخچال را مرتب نگه می‌دارد.

10. روش‌های مختلف نگهداری مواد غذایی را امتحان کنید

کنسرو یا ترشی کردن غذاها می‌تواند به افزایش عمر مفید و جلوگیری از فساد آنها کمک کند. اگر فردی به طور تصادفی مقدار زیادی از مواد غذای خاصی را خریداری کند، نگهداری غذا به این صورت می‌تواند از فاسد شدن و دور ریختن آن جلوگیری کند. به‌عنوان مثال می‌توان به تبدیل سیب به سس سیب یا خیار به ترشی اشاره کرد. مردم می‌توانند تقریباً هر چیزی را از پیاز گرفته تا تخم‌مرغ را تبدیل کنند.

11. آبگوشت یا عصاره درست کنید

غذای اضافی، ضایعات، و حتی برخی از استخوان‌ها، مواد بسیار خوبی برای آبگوشت‌ها یا عصاره‌های مختلف هستند. با پوست کندن وجوشاندن سبزیجات اضافی می‌توان از آنها عصاره سبزیجات درست کرد. جوشاندن لاشه مرغ و بقیه باقیمانده‌ها، مانند استخوان و پوست، می‌تواند به یک آبگوشت مرغ خوشمزه تبدیل شود. بهتر است آبگوشت خانگی را در یخچال نگهداری کرده و ظرف چند روز از آن استفاده کنید. با این حال، منجمد کردن طول عمر آن را بیشتر می‌کند.

12. میوه و سبزیجات زشت را انتخاب کنید

مواد غذایی را از روی ظاهر آن قضاوت نکنید! میوه¬ها و سبزیجات با شکل عجیب‌وغریب یا کبود شده اغلب دور ریخته می‌شوند زیرا استانداردهای ظاهری بازار را ندارند. اما نگران نباشید – طعم آنها یکسان است! از میوه‌های بالغ برای اسموتی‌ها، آب‌میوه‌ها و دسرها استفاده کنید.

13. ضایعات غذایی خود را به کار ببرید

بیشتر آماده‌سازی وعده‌های غذایی، ضایعاتی از ساقه‌ها، پوست‌ها و تکه‌های غیرقابل استفاده غذا بر جای می‌گذارد. اگر باغچه دارید، به جای دور ریختن ضایعات غذا، آنها را کمپوست کنید. به این ترتیب مواد مغذی را به خاک برمی‌گردانید و ردپای کربن خود را کاهش می‌دهید. حتی تفاله‌های قهوه و برگ‌های چای نیز افزودنی عالی برای توده کمپوست است. ایجاد یک توده کمپوست یکی از راه‌های کمک به کاهش ضایعات با تبدیل حتی این ضایعات به کود غنی از مواد مغذی است. برای افرادی که باغ یا فضایی برای کمپوست یا توده کمپوست ندارند، بسیاری از شهرداری‌ها می‌توانند برنامه‌های کمپوست را اجرا کنند، اگر وقت آزاد دارید، این کار را پیگیری کنید و سنت نو و نیکویی را راه‌اندازی کنید.

14. به غذا احترام بگذارید

غذا همه ما را به هم متصل می‌کند. با دانستن فرآیندی که برای تهیه غذا انجام می‌شود، دوباره با آن ارتباط برقرار کنید. در مورد تولید مواد غذایی بخوانید و کشاورزان خود را بشناسید.

15. از تولیدکنندگان مواد غذایی محلی حمایت کنید

با خرید محصولات محلی، از کشاورزان خانوادگی و مشاغل کوچک در جامعه خود حمایت می‌کنید. شما همچنین با کاهش فاصله تحویل غذا، جابجایی کامیون‌ها و سایر وسایل نقلیه را کم کرده و به مبارزه با آلودگی کمک می‌کنید.

16. خاک و آب خود را تمیز نگه داریم

برخی از زباله‌های خانگی به‌طور بالقوه خطرناک هستند و هرگز نباید در سطل زباله معمولی ریخته شوند. اقلامی مانند باتری، رنگ، تلفن همراه، دارو، مواد شیمیایی، کود، لاستیک، کارتریج جوهر و غیره می‌توانند به خاک و منابع آب ما نفوذ کنند و به منابع طبیعی تولیدکننده غذای ما آسیب بزنند.

17. از آب کمتر استفاده کنید

ما نمی‌توانیم بدون آب غذا تولید کنیم! در حالی که مهم است که کشاورزان از آب کمتری برای پرورش غذا استفاده کنند، کاهش تولید پسماند غذا همچنین باعث صرفه‌جویی در تمام منابع آبی می‌شود که برای تولید آن صرف شده است. مصرف آب خود را به روش‌های دیگر نیز کاهش دهید: رفع نشتی‌ها یا بستن شیر آب هنگام مسواک زدن!

18. آماده کردن ناهار از قبل

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از پسماند غذا در سفر، آوردن غذا از خانه است. سرمایه‌گذاری روی ظروف مواد غذایی با کیفیت که نشتی ندارند و حمل آن سبک و راحت است می‌تواند کمک‌کننده باشد. تهیه بخش‌های اضافی از وعده‌های غذایی عصرانه برای نگهداری در یخچال به‌عنوان ناهار بسته‌بندی شده آماده می‌تواند نیاز به صرف وقت اضافی برای تهیه ناهار قبل از کار یا مدرسه در صبح را برطرف کند. این کار همچنین ممکن است در هزینه‌های یک فرد صرفه‌جویی کند.

آموزش به کودکان درباره پسماند غذا

تحقیقات نشان داده‌اند که اگر فرزندان خردسال در خانه دارید، احتمالاً غذای بیشتری را نسبت به سایر خانواده‌ها هدر می‌دهید. و اگر پدر و مادر هستید، احتمالاً می‌توانید دلیل آن را حدس بزنید. چشمان کودکان از شکمشان بزرگتر است و هر روز یک خوراکی جدید را دوست دارند. یک هفته عاشق شیر هستند، هفته دیگر آن کلا دوست ندارند.

خانواده‌ها علاوه بر استراتژی‌های غذایی هوشمندانه مانند تهیه فهرست مواد غذایی و استفاده از غذاهای باقیمانده، می‌توانند اقدامات بیشتری را برای کمک به کودکانشان در راستای اهمیت هدر ندادن غذا انجام دهند. این نکات همچنین به شما کمک می‌کند در هزینه خود صرفه‌جویی کنید و – مهمتر از همه – ابزارهایی را در اختیار بچه‌ها قرار دهید که در بزرگ‌سالی برای غذا ارزش بیشتری قایل شده و آن را هدر ندهد. پرفیرو در ادامه برخی از این روش‌های مفید را به شما یادآوری می‌کند:

1. در چالش زباله‌های غذایی خانوادگی شرکت کنید: یک چالش چند هفته‌ای درباره ضایعات غذایی با بچه‌ها راه‌اندازی کنید. بچه‌ها از اندازه‌گیری میزان هدر رفتن غذا و ایده‌هایی برای هدر دادن کمتر غذا، لذت خواهند برد. شما حتی می-توانید یک هدف خانوادگی مانند کاهش ضایعات کلی تا 25٪ تعیین کنید. اگر خانواده شما موفق شوند، همه شما پاداشی دریافت می‌کنید، مانند رفتن به یک شهربازی یا شام در رستوران مورد علاقه‌تان.
2. برای یک هفته وعده‌های غذایی‌تان را برنامه‌ریزی کنید: کارشناسان بر این باورند: «داشتن برنامه‌ریزی از قبل نه تنها ضایعات را کاهش می‌دهد، بلکه به خانواده‌های پرمشغله اجازه می‌دهد تا وقت و هزینه‌ی کمتری برای خرید داشته باشند. اگر پیش از این به برنامه‌ریزی وعده‌های غذایی از قبل اعتقادی نداشته‌اید، با چند بار امتحان کردن آن حتما نظرتان عوض خواهد شد و البته همراهی کودکان با شما در اینکار هم آنان را سرگرم کرده و هم به آنها آموزش خواهد داد».
3. مصرف میان‌وعده‌های قبل از غذا را محدود کنید: اجازه ندهید بچه‌هایتان وقتی به وقت شام نزدیک می‌شوید، بی‌خبر میان‌وعده بخورند. این کار نه تنها احتمال انتخاب میان‌وعده‌های سالم در این زمان از روز را کاهش می‌دهند، بلکه ممکن است معده‌های کوچک خودشان را بیش از حد پر کنند تا حدی که نتوانند یک وعده غذایی معمولی در طول شام بخورند. خوردن میان‌وعده در ساعت نزدیک به وعده‌های اصلی که احتمال هدر رفتن غذا را بالا برده و همچنین اثرات نامطلوبی بر تغذیه کودکان نیز خواهد داشت».
4. غذا را برای خوردن کودکان آسان کنید: چند بار مجبور شده‌اید یک موز یا یک سیب نیمه‌خورده را دور بیاندازید؟ به جای سرو کردن میوه‌ها و سبزیجات کامل برای کودکان، آنها را به قطعات کوچک برش دهید. مطالعه‌ای در دانشگاه کرنل نشان داد که ارائه سیب‌های ورقه‌شده در یک کافه تریا در یک مدرسه ابتدایی فروش میوه را تا 61 درصد افزایش دادند!
5. نام‌های خنده‌دار برای غذاها بگذارید: سرگرم کردن کودکان با غذا ممکن است به آنها کمک کند تا بیشتر از آنچه در بشقابشان است بخورند. مطالعه دیگری در کرنل نشان داد که نام‌گذاری سبزیجات معمولی مانند «هویج با اشعه ایکس»، «لوبیا سبز خنگول» و «بروکلی کله فرفری» دانش‌آموزان دبستانی را به خوردن سبزیجات بیشتر واداشت. سعی کنید غذاهایی مانند «اسپاگتی ابرقهرمانی» یا «پنکیک شاهزاده» را که مرتب درست می‌کنید را با این سبک نام‌گذاری برای کودکان جذاب کنید.
6. به اندزه برای آنها غذا بکشید: اگر برای اینکه خودشان غذا سرو کنند خیلی کوچک هستند، در زمان صرف غذا و میان‌وعده به‌خاطر داشته باشید «آنها شکم‌های کوچکی دارند و اگر بیش از حد روی بشقاب‌هایشان انباشته کنید، احتمالاً مقداری از آن از بین می‌رود». به بچه‌های بزرگتر اجازه دهید تا به خودشان غذا بکشند. آن‌ها را تشویق کنید که بخش‌های کوچکی بر دارند، سپس اگر هنوز گرسنه بودند، دوباره بکشند. کارشناسان معتقدند که با این روش: «بچه‌ها یاد می‌گیرند که چگونه اشتهای خود را بسنجند و کمتر احتمال دارد که «ضایعات بشقاب» داشته باشند، زیرا خودشان تصمیم می‌گیرند که چقدر غذا بردارند.
7. باقی‌مانده بشقابشان را دور نریزید: اگر کودک شما قبل از اتمام مقدار معقولی از وعده غذایی خود اعلام کرد سیر شده است، باقیمانده غذا را دور نریزید. به‌جای اینکه یک یا دو ساعت بعد از بخواهند چیزی کمتر از غذای سالم بخورند، می‌توانند وعده غذایی خود را تمام کنند، ضایعات را کاهش دهند و در این صورت احتمالا تغذیه سالم‌تری داشته باشند».
8. میان‌وعده‌های هوشمندانه برای سفرهایتان آماده کنید: یکی از مناسب این است که غذاهایی را که باید خورده شوند – مانند کراکرهایی که در شرف بیات شدن هستند یا موزهایی که در شرف قهوه‌ای شدن هستند – را آماده کنید تا خانواده هنگام انجام کارها یا مسافرت با ماشین آنها را بخورند. زمانی که گزینه‌های دیگر کم باشد یا اصلا وجود نداشته باشد، احتمال اینکه این میان‌وعده‌ها تمام شود بسیار بیشتر است.
9. ناهار را به صورت استراتژیک بسته‌بندی کنید: با بسته‌بندی استراتژیک ناهار، به فرزندان خود کمک کنید تا غذایشان را دور نریزند. برای مثال:

• فهرستی از ناهارهایی که فرزندتان دوست دارد تهیه کنید تا بتوانید به طور مداوم آنها را برایش بپزید.
• اندازه‌های مناسب را رعایت کنید. به عنوان مثال، اگر کودک شما به ندرت یک پاکت آب‌میوه کامل را تمام می‌کند، بخش کوچکتری را در یک لیوان درب‌دار برایش بریزید.
• برای جلوگیری از فاسد شدن غذا از کیسه یخ استفاده کنید.
• به فرزندان خود آموزش دهید آنچه را که نمی‌خورند به خانه بیاورند. این کار به شما این امکان را می‌دهد که ببینید آنها چه چیزی و چقدر می‌خورند و در صورت امکان از قسمت‌هایی از ناهارشان که نخورده‌اند دوباره استفاده کنید.
• بچه‌ها را در آماده کردن ناهارشان مشارکت دهید. اگر آنها دستی در تهیه ناهار خود داشته باشند، به احتمال زیاد آن را می‌خورند.
• درباره غذا به بچه‌ها آموزش دهید.
• به همراه کودکانتان از یک مزرعه دیدن کنید تا در مورد محصولات و حیوانات اطلاعات کسب کنید.
• یک باغچه یا حتی چند گیاه پنجره‌ای را با هم بکارید.
• غذاهایی را که می‌توانید با هم بپزید، در برنامه‌ریزی‌های هفتگی‌تان وارد کنید.
• در مورد هزینه غذاهای مختلف در فروشگاه مواد غذایی بحث کنید.
• توضیح دهید وقتی غذا را دور می‌اندازیم چه اتفاقی برای آن می‌افتد.
• یک سطل کمپوست راه‌اندازی کنید.

مادام که برای آموزش کودکان وقت می‌گذارید، می‌توانید امیداور باشیدکه فرزندانتان در آینده از مزایای هر گونه آموزشی که در خردسالی خود بهره‌مند شده‌اند، استفاده ببرند.

و به‌طور خلاصه

اکثر مردم نمی‌دانند که چقدر مواد غذایی را هدر می‌دهند و از تأثیرات منفی آن بر امنیت غذایی، محیط زیست و تغییرات اقلیمی آگاه نیستند. کاهش تلفات و پسماند غذا می‌تواند برای آنها، خانواده‌هایشان و جهان در حال و آینده مفید باشد. غذای سالم و ایمن که در حال حاضر دور ریخته می‌شود، می‌تواند به تغذیه افراد گرسنه و کاهش ناامنی غذایی امروز جهان کمک کند.
این کار می‌تواند مزایای دیگری در راستای کسب درآمد و ذخیره پول داشته باشد، که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش پسماند غذا می‌تواند باعث صرفه‌جویی یا کسب درآمد شود.
• مورد کسب‌وکار برای کاهش اتلاف و ضایعات مواد غذایی نشان داد که اکثر کسب‌وکارها با کاهش از دست دادن و ضایعات مواد غذایی به بازده مثبتی دست می‌یابند.
• برای کشاورزان، مشاغل و سازمان‌ها، مشوق‌های مالی برای کاهش پسماند غذا می‌تواند شامل مشوق‌های مالیاتی برای اهدای غذای سالم و فروخته نشده نیز باشد.
• در برخی مناطق، اگر حجم زباله‌ها با دور نگه داشتن مواد غذایی هدررفته از زباله‌ها کاهش یابد، جمع‌آوری زباله ارزان‌تر است. علاوه بر این، اگر غذای هدررفته از سطل زباله جدا شود و به جای محل دفن زباله به یک مرکز تهیه کمپوست فرستاده شود، هزینه‌های حمل‌ونقل آن کاهش می‌یابد.

در واقع، وقتی غذا هدر می‌رود، زمین، آب، نیروی کار، انرژی و سایر نهاده‌هایی که در تولید، پردازش، حمل‌ونقل، آماده‌سازی، ذخیره‌سازی و دفع مواد غذایی دور ریخته‌شده به‌کار می‌روند، نیز هدر می‌رود.

10225

منابع:

1. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/sustainability/food-waste/
2. https://earth.org/what-is-food-waste/
3. https://earth.org/facts-about-food-waste/