تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم و روان
توضیحات
با ما در اینستاگرام پُرفیرو همراه باشید.
تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم و روان انسان و سایر موجودات از قرن پیش شناخته شده است. نور خورشید در واقع طبیب رایگانی است که ما در کشورمان به طور رایگان آن را در اختیار داریم. پُرفیرو در این مقاله مزایای قرار گرفتن در برابر نور خورشید را هم برای جسم و هم برای روان انسان و ارتباط بین نور خورشید و افسردگی، و چگونگی قرار گرفتن در معرض نور خورشید به اندازه کافی را بررسی میکند. بنابراین، به این موضوع علاقه دارید، در ادامه همراه ما باشید.
گذراندن یک روز در زیر نور آفتاب، خواه برای پیکنیک روزانهی سرگرم کننده تابستانی یا فقط پیاده روی در اطراف محله، برای اکثر ما حس خوبی دارد. اما این احساسات خوب فقط در ذهن شما نیست. نور خورشید میتواند بر همه چیز تأثیر بگذارد، از سلامت عاطفی ما مانند خلق و خو گرفته تا سلامت جسمی و سلامت کلی انسان.

دریافت نور خورشید به اندازه کافی به بدن ما کمک میکند تا عملکرد بهتری داشته باشد و ممکن است بتواند با افزایش ترشح میزان سروتونین شود. سرتونین نوعی ماده شیمیایی که باعث ایجاد حس خوب در افراد میشود و از مغز ترشح شده، سلامت روان ما را بهبود میبخشد.
اما ایجاد تعادل مناسب بین نور زیاد و کمبود نور بسیار مهم است. هدف از قرار گرفتن در معرض نور خورشید این است که بدون قرار گرفتن در معرض بیش از حد از آن، به ویژه بدون استفاده از SPF، قرار نگیرد اما فواید کافی آن را دریافت کند.
7 فایده نور خورشید برای سلامت جسمی

درباره تاثیر نور خورشید بر سلامت انسان و سایر موجودات پژوهشهای متعددی صورت گرفته است. در زیر برخی از مزایای تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم آورده شده است:
سنتز ویتامین D
هنگامی که پوست ما در معرض نور خورشید قرار میگیرد، ویتامین دی را بهتر جذیب میکند. ویتامین دی یکی از انواع ویتامینهای مهم است که به بدن در جذب کلسیم و فسفر کمک میکند. این ویتامین برای ساخت و حفظ استخوانها (پوکی و تراکم استخوان) و دندانهای قوی (تغذیه و سلامتی دهان و دندان) حیاتی است. ویتامین دی همچنین از سیستم ایمنی در محافظت در برابر بیماریها و عفونتها حمایت میکند.
تنظیم چرخه خواب
نور خورشید بر ساعت داخلی بدن ما تأثیر میگذارد، ساعتی که زمان بیداری و خوابآلودگی را کنترل میکند. قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در طول روز به تنظیم تولید ملاتونین (هورمون مسئول القای حس خواب) کمک میکند. همراستایی چرخه خواب (سلامت خواب و رژیم غذایی) و بیداری ما با نور طبیعی خورشید میتواند به بهبود کیفیت خواب ما کمک کرده و باعث شود که با احساس شادابی از خواب بیدار شویم.
کاهش فشارخون
تابش نور خورشید روی پوست میتواند تولید اکسید نیتریک را تحریک کند. این امر میتواند سبب گشاد شدن رگهای خونی شده و به کاهش فشارخون (فشارخون بالا و تغذیه مناسب آن) کمک کند. فشارخون پایین خطر حملات قلبی و سکته را کاهش داده و به سلامت کلی قلب و عروق کمک میکند.
تقویت سیستم ایمنی
فراتر از تولید ویتامین D، نور خورشید میتواند به افزایش تعداد گلبولهای سفید خون کمک کند و به دفاع از بدن در برابر عفونتها کمک کند. قرار گرفتن بیشتر در معرض نور خورشید ممکن است به معنای داشتن یک سیستم ایمنی بالقوه بهتر برای مبارزه با بیماری باشد.
پیشگیری از سرطان
اگر چه نور خورشید بیش از حد می تواند به سرطان پوست کمک کند، مقدار متوسط نور خورشید در واقع مزایای پیشگیرانه در مورد سرطان دارد. به گفته محققان، کسانی که در مناطقی زندگی میکنند که ساعات روشنایی کمتری دارند، نسبت به کسانی که در مناطقی که آفتاب بیشتری در طول روز وجود دارد، بیشتر در معرض ابتلا به سرطانهای خاص هستند. این سرطانها عبارتند از:
- سرطان روده بزرگ
- لنفوم هوچکین
- سرطان تخمدان
- سرطان پانکراس
- سرطان پروستات
بهبود شرایط پوستی
به گفته سازمان جهانی بهداشت (WHO)، قرار گرفتن در معرض نور خورشید ممکن است به درمان چندین بیماری پوستی نیز کمک کند. پزشکان قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش را برای درمان توصیه میکنند:
- پسوریازیس
- اگزما
- زردی
- آکنه
در حالی که نور درمانی برای همه مناسب نیست، متخصصان پوست میتوانند توصیه کنند که آیا نوردرمانی برای نگرانیهای خاص پوست شما مفید است یا خیر.
سایر شرایط
مطالعات تحقیقاتی پیوندهای اولیه بین نور خورشید به عنوان یک درمان بالقوه برای چندین بیماری دیگر را نشان داده است. این موارد عبارتند از:
- آرتریت روماتوئید (RA)
- لوپوس اریتماتوز سیستمیک
- بیماری التهابی روده
- تیروئیدیت
با این حال، قبل از اینکه محققان بتوانند به این نتیجه برسند که نور خورشید میتواند درمانی برای این شرایط و سایر شرایط باشد، باید مطالعات بیشتری انجام شود.
4 فایده نور خورشید برای سلامت روان

علاوه بر تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم، روان انسان نیز از این هدیه رایگان طبیعت بهره میبرد. در ادامه برخی از مزایای نور خورشید بر سلامت روان انسان گزارش شده است:
- بهبود خلقوخو: نور خورشید ممکن است با افزایش تولید ناقل عصبی سروتونین به طور مستقیم بر خلقوخو (اثرات شگفتانگیز غذا بر خلقوخو) تأثیر بگذارد. این ماده که اغلب به عنوان ماده شیمیایی “احساس خوب” نامیده میشود، میتواند به احساس شادی و تندرستی کمک کند. قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید میتواند به بهبود خلقوخوی شما، کاهش احساس غم و اندوه و افزایش ثبات کلی عاطفی کمک کند.
- کاهش سطح استرس: نور خورشید میتواند با کمک به تنظیم هورمونهای استرس مانند کورتیزول، اثر آرامبخشی داشته باشد و آرامش را آسانتر کند. این اثر تسکین دهنده نور طبیعی میتواند چالشهای روزمره را قابل کنترلتر کند و وضوح ذهنی و تمرکز را بهبود بخشد.
- تسکین علائم اضطراب و افسردگی: افزایش سروتونین ممکن است با ایجاد حس آرامش به کاهش اضطراب کمک کند. برای افراد مبتلا به اختلال عاطفی فصلی (SAD)، که نوعی افسردگی (افسردگی چیست؟) مربوط به تغییرات فصل است، نور خورشید میتواند به مقابله با علائمی که با کاهش نور طبیعی در طول ماههای تاریک به وجود میآیند، کمک کند.
- بهبود کیفیت خواب: نور خورشید به تنظیم ملاتونین، هورمون خواب کمک میکند، که میتواند به شما کمک کند راحتتر به خواب بروید و کیفیت خواب را افزایش دهد.
ارتباط بین نور خورشید و افسردگی

اگرچه نور خورشید به تنهایی درمان قطعی افسردگی نیست، اما تاثیر نور خورشید بر سلامت روانی بسیار قابل توجه است و میتواند نقش حمایتی مهمی در بهبود وضعیت روحی افراد ایفا کند. قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید به ویژه برای کسانی که به اختلال عاطفی فصلی (SAD) مبتلا هستند، میتواند با تنظیم و افزایش سطح سروتونین، به کاهش علائم افسردگی و بهبود خلقوخو کمک کند.
علاوه بر این، تاثیر نور خورشید بر سلامت شامل بهبود کیفیت خواب نیز میشود، چرا که تنظیم ملاتونین به واسطه نور طبیعی به خواب بهتر و در نتیجه سلامت روانی بالاتر منجر میگردد. همچنین، گذراندن زمان در فضای باز زیر نور خورشید، فعالیتهای جسمانی مانند پیادهروی و باغبانی را تشویق میکند که خود از عوامل موثر در تقویت سلامت روان و جسم هستند. به این ترتیب، تاثیر نور خورشید بر سلامت نه تنها به صورت مستقیم بلکه به واسطه سبک زندگی فعالتر و بهبود خواب، میتواند به کاهش علائم افسردگی و ارتقای کیفیت زندگی کمک کند.
چه مقدار نور خورشید در روز برای برخورداری از فواید آن لازم است؟
درک اینکه روزانه چه مقدار نور برای بهرهمند شدن از تاثیر نور خورشید بر سلامت لازم است میتواند به شما کمک کند نور طبیعی را با خیال راحت به برنامه روزانه خود اضافه کنید.
- توصیههای روزانه برای نور خورشید: متخصصان بهداشت به طور کلی توصیه میکنند که افراد چند بار در هفته حدود 10 تا 30 دقیقه در معرض نور خورشید قرار بگیرند، زیرا این مقدار برای اکثر افراد برای تولید ویتامین D لازم برای سالم ماندن کافی است. با این حال، زمان دقیق مورد نیاز میتواند بر اساس عوامل مختلفی از جمله نوع پوست، رنگ پوست، محل و فصل متفاوت باشد. به عنوان مثال، افرادی که پوست روشنتری دارند ممکن است ویتامین D را سریعتر از افرادی که پوست تیرهتری دارند سنتز کنند.
- تغییرات جغرافیایی و فصلی: اگر دورتر از خط استوا زندگی میکنید، احتمالاً در ماههای زمستان کمتر در معرض اشعههای آسیبرسان پوست قرار خواهید گرفت، بنابراین ممکن است در این زمان به منابع اضافی ویتامین D نیاز داشته باشید. برعکس، در طول تابستان یا در آب و هوای آفتابیتر، ممکن است به زمان کمتری در آفتاب نیاز باشد. این مورد برای کشور ما در فصول تابستان به مقدار بسیار اندک لازم است و در برخی موارد حتی لازم است تلاش کنیم در معرض تابش اشعههای آن قرار نگیریم.
- متعادل کردن نور خورشید و محافظت از آن: در حالی که دریافت نور خورشید به اندازه کافی میتواند فواید سلامتی مهمی داشته باشد، محافظت از پوست برای جلوگیری از آسیب نیز به همان اندازه مهم است. قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید میتواند منجر به آفتاب سوختگی، پیری زودرس و افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست شود. در ساعات اوج آفتاب (معمولاً بین ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر) از کرم ضدآفتاب استفاده کنید، لباس محافظ بپوشید و به دنبال سایه باشید تا به مدیریت و متعادل کردن فواید نور خورشید با معایب احتمالی کمک کنید.
- ملاحظات فردی: افرادی که سابقه سرطان پوست دارند یا افرادی که پوست بسیار روشن دارند باید در مقابل نور خورشید اقدامات احتیاطی بیشتری انجام دهند. قرار گرفتن در معرض نور خورشید را با پزشک خود در میان بگذارید تا مطمئن شوید که مزایای سلامتی را فدای موارد ایمنی نمیکنید.
5 جایگزین نور خورشید برای زمانی که قرار گرفتن در معرض نور خورشید محدود است
اگر دسترسی محدودی به نور طبیعی خورشید دارید یا در مناطقی زندگی میکنید که زمستانهای طولانی دارند یا برعکس شدت نور آفتاب در برخی از اوقات سال به حدی در منطقه شما زیاد است که نمیتوان به طور مستقیم از مزایای آن بهره برد، یافتن جایگزینهای موثر برای بهرهمندی از تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم و روان میتواند به شما کمک کند سالم بمانید. خوشبختانه، جایگزینهایی وجود دارد که به شما در دستیابی به برخی از مزایای قرار گرفتن در معرض نور خورشید در زمانی که نور طبیعی خورشید محدود یا بسیار زیاد است، کمک میکند.
- جعبههای نور درمانی: جعبههای نور درمانی برای تقلید از نور طبیعی خورشید طراحی شدهاند و میتوانند برای کسانی که از SAD رنج میبرند مفید باشند. این دستگاهها مقدار مشخصی از نور روشن را ارائه میدهند که طیف وسیعی را پوشش میدهد، که میتواند به تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن و کاهش علائم افسردگی مرتبط با کمبود نور خورشید کمک کند. از یک جعبه نور درمانی برای حدود 20 تا 30 دقیقه در صبح استفاده کنید تا به بهبود خلقوخو و انرژی شما کمک کند.
- مکملهای ویتامین D: مکملهای ویتامین D میتوانند به حفظ سطح ویتامین D کمک کنند، که از سلامت استخوان، عملکرد سیستم ایمنی و سلامت کلی حمایت میکند. برای تعیین دوز مناسب و اطمینان از عدم تداخل با سایر شرایط بهداشتی یا داروها با یک ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید.
- منابع غذایی حاوی ویتامین D: غذاهای غنی از ویتامین D را به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا به جبران قرار گرفتن در معرض نور خورشید کمک کنید. غذاهایی مانند ماهیهای چرب (مانند سالمون و ماهی خال مخالی)، محصولات لبنی غنی شده و زرده تخممرغ میتوانند به افزایش سطح ویتامین D کمک کنند.
- استفاده از نور طبیعی داخل خانه: در روزهایی که مقدار نور خورشید به سختی برای بدن کافی است پردهها را در طول روز باز نگه دارید، نزدیک پنجرهها بنشینید و موانعی را که مانع نور خورشید میشوند را بردارید تا قرار گرفتن در معرض نور طبیعی را افزایش دهید، حتی زمانی که در داخل خانه هستید.
- فعالیتهای بیرون از خانه در روزهای آفتابیتر: در فصول زمستان و پاییز که طول روزها کوتاه بوده و نور خورشید کمتر است با گذراندن زمان بیشتری در فضای باز، از روزهای آفتابیتر نهایت استفاده را ببرید. پیادهروی، آهسته دویدن، یا دوچرخه سواری در زمانی که نور خورشید بیرون است میتواند مزایای سلامتی قابل توجهی داشته باشد و به ذخیره ویتامین D برای دورههایی که نور خورشید کمتر در دسترس است، کمک کند.
سوالات متداول
آیا قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید میتواند اثرات منفی بر سلامت داشته باشد؟
قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید میتواند منجر به چندین اثر منفی بر سلامت شود. برای محافظت از پوست خود در برابر اشعههای مضر UV، از کرم ضد آفتاب با SPF بالا استفاده کنید، لباسهای محافظ بپوشید و در ساعات اوج آفتاب به سایه بروید. همچنین فراموش نکنید که آب بنوشید! قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید میتواند باعث:
خطر آفتابسوختگی: که میتواند دردناک باشد و به پوست آسیب برساند.
پیری زودرس: مانند چین و چروکها و لکههای سنی.
افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوستی: از جمله ملانوما، کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی.
آیا 20 دقیقه در معرض نور خورشید بودن، کافی است؟
در حالی که دلایل خوبی برای دریافت نور خورشید وجود دارد، خورشید اشعه ماوراء بنفش هم (UV) ساطع میکند. اشعه UV میتواند به پوست نفوذ کند و به DNA سلول آسیب برساند. این امر میتواند منجر به سرطان پوست شود. برای بسیاری از افراد، صرف ۲۰ دقیقه در زیر نور خورشید چند بار در هفته کافی است تا سطح ویتامین D سالمی را حفظ کنند، به ویژه اگر پوست روشنی داشته باشند. با این حال، این مدت زمان میتواند بسته به نوع پوست، محل زندگی و فصل سال متفاوت باشد. افرادی که پوست تیرهتری دارند ممکن است به زمان بیشتری در زیر نور خورشید نیاز داشته باشند، زیرا سطح بالاتری از ملانین در پوست (که رنگ پوست را تعیین میکند) میتواند تولید ویتامین D را کند کند. در ماههای زمستان در عرضهای جغرافیایی بالاتر، نور خورشید ممکن است به اندازه کافی قوی نباشد تا ویتامین D کافی تولید کند، بنابراین در این زمانها ممکن است نیاز به مکملها یا تغییرات در رژیم غذایی وجود داشته باشد.
در نهایت، تاثیر نور خورشید بر سلامت جسمی و روانی انسان غیرقابل انکار است و بهرهمندی متعادل از آن میتواند به بهبود کیفیت زندگی ما کمک شایانی کند. نور خورشید با تنظیم هورمونها، افزایش تولید ویتامین D و تقویت سیستم ایمنی، نقش مهمی در حفظ سلامت عمومی ایفا میکند و در عین حال میتواند به بهبود خلقوخو و کاهش علائم افسردگی نیز کمک کند. بنابراین، آگاهی از میزان مناسب قرار گرفتن در معرض نور خورشید و رعایت اصول محافظتی، کلید بهرهمندی ایمن و موثر از فواید آن است.
با توجه به این که تاثیر نور خورشید بر سلامت بسیار گسترده و چندجانبه است، توصیه میشود هر فرد با توجه به شرایط جغرافیایی، نوع پوست و سبک زندگی خود، تعادل مناسبی بین دریافت نور خورشید و محافظت از پوست ایجاد کند. بهرهگیری هوشمندانه از این منبع طبیعی و رایگان میتواند به تقویت سلامت جسم و روان کمک کرده و کیفیت زندگی را به طور چشمگیری ارتقا دهد.
منابع:
- https://www.calm.com/blog/benefits-of-sunlight
- https://www.healthline.com/health/depression/benefits-sunlight#outlook
10164