تاثیر فضای سبز بر سلامت روان: چرا زندگی در نزدیکی طبیعت مهم است؟
توضیحات
با ما در اینستاگرام پُرفیرو همراه باشید
طبیعت برای تامین بسیاری از نیازهای مهم و حیاتی از جمله حفظ سلامت عاطفی، روانی و جسمی ما اهمیت دارد. در مورد تأثیر فضای سبز بر سلامت روان، تعاریف بسیار گستردهای وجود دارد. طبیعت در این تعاریف میتواند به معنای فضاهای سبز مانند پارکها، جنگلها یا دشتها و فضاهای آبی مانند رودخانهها، تالابها، سواحل یا کانالها باشد.
همچنین شامل درختان در یک خیابان شهری، باغهای خصوصی، حاشیهها و حتی گیاهان داخلی یا گلدانهای پشت پنجره است. جالب است اگر بدانید حتی تماشای مستندهای طبیعت برای سلامت روان ما مفید است. این خبر فوقالعادهای است زیرا به این معنی است که مزایای سلامت روان طبیعت را میتوان تقریباً برای هر یک از ما، صرف نظر از اینکه در کجا جهان زندگی میکنیم، در دسترس قرار داد.
پُرفیرو در این مقاله تاثیر فضای سبز بر سلامت روان را بررسی میکند که توضیح میدهد چگونه و چرا رابطه با طبیعت برای سلامت روان ما بسیار مهم و مفید است. بنابراین اگر به این موضوع علاقمند هستید، در ادامه همراه ما باشید.
نقش طبیعت در دوران همهگیری کرونا
طبیعت نقش مهمی در سلامت روان ما در طول همهگیری ایفا کرده است. بنا به گزارشات حاصله از بنیاد سلامت روان، مشخص شده است که گذراندن وقت در خارج از منزل یکی از عوامل کلیدی بوده است که افراد را قادر میسازد تا با استرس ناشی از همهگیری COVID-19 کنار بیایند. بنا به نتایج پژوهشها در طول همهگیری، بازدید از فضاهای سبز، مانند پارکها، به افراد تحت بررسی در مقابله با این بیماری کمک کرده بود.
دلایل اهمیت رابطه با طبیعت

گذراندن وقت در طبیعت به دلایل زیادی برای ما مفید است. مدتهاست که در اکثر منابع علمی مربوط به روان و بهبود احوالات خلقی «هوای تازه و ورزش» بهعنوان راهی برای احساس بهتر، جسمی و ذهنی برای بسیاری توصیه شده است و تاثیر فضای سبز بر سلامت روان مورد توجه بسیار قرار گرفته است. اکنون شواهد نشان میدهد که کیفیت رابطه ما با طبیعت بخشی از دلیل تأثیر مثبت آن بر رفاه و بهزیستی ما است. محققان از اصطلاح “ارتباط” برای توصیف رابطه ایدهآل استفاده میکنند. ارتباط به نحوه مواجه ما با طبیعت و تجربه طبیعت اشاره دارد. ارتباط قوی با طبیعت به معنای احساس داشتن یک رابطه نزدیک یا وابستگی عاطفی به محیط طبیعی است.
راههایی وجود دارد که میتوانیم ارتباط خود را با طبیعت توسعه دهیم. فعالیتهایی که حواس را در بر میگیرند میتوانند به توسعه ارتباط ما با جهان طبیعی کمک کنند، مانند فعالیتهایی که در آنها احساساتی مانند شفقت، درک زیبایی یا یافتن معنا در طبیعت را احساس میکنیم.
به عنوان مثال، ممکن است با گوش دادن دقیق به آواز پرندگان یا لمس پوست درختان به زیبایی طبیعت پی ببریم. بوییدن گلها یا لمس خاک بین انگشتانمان در حین کاشت پیاز در باغ نیز راههای بسیار حسی برای ارتباط با طبیعت است. ما همیشه مجبور نیستیم در طبیعت باشیم تا رابطه خود را با دنیای طبیعی بیشتر کنیم: نوشتن شعری در مورد طبیعت مورد علاقهمان یا تأمل در پیادهرویهای ترجیحی به ما کمک میکند آگاهانه متوجه چیزهای خوب طبیعت شویم، آنها را به خاطر بسپاریم و لذت دیدنشان را به عنوان خاطرهای روشن در یادمان نگه داریم.
بیشتر بخوانید:
خاک سالم، اساس تولید غذای سالم
اما جالب است بدانیم که تنها فایده ارتباط نزدیک با طبیعت به این نکته ختم نمیشود. در حقیقت ارتباط نزدیک و قرار گرفتن در دامن طبیعت بر سلامت جسم و افزایش رفاه و بهزیستی بشر موثر است. در ادامه برخی از این فواید ذکر میگردد:
افرادی که دارای ارتباط خوب با طبیعت هستند، شادتر هستند
تحقیقات نشان میدهد که افرادی که ارتباط بیشتری با طبیعت دارند معمولاً در زندگی شادتر هستند و احتمال بیشتری دارد که احساس کنند زندگیشان ارزشمند است. طبیعت میتواند بسیاری از احساسات مثبت مانند آرامش، شادی و خلاقیت را در افراد ایجاد کرده و قدرت تمرکز را تسهیل کند. ارتباط طبیعت با سطوح بالاتر سلامت روانی، بهویژه کاستن از افسردگی و تجربه اضطراب کمتر مرتبط است.
شاید تعجبآور نباشد بدانید افرادی که دارای ارتباط قوی با طبیعت هستند، احتمالاً رفتارهای مفید برای محیطزیست مانند بازیافت یا تفکیک زباله و یا خرید غذاهای فصلی و محلی دارند. اگر این فعالیتهای مفید برای محیطزیست بتواند به سبک زندگی افراد بیشتری وارد شود، احتمالاً به مزایای بیشتری برای تمامی جامعه منجر خواهد شد. در زمان تهدیدات ویرانگر محیطی، ایجاد یک رابطه قویتر و متقابل حمایتی بین مردم و محیط زیست بسیار مهم خواهد بود.
فضاهای طبیعی “با کیفیت” برای ما و شیوههای بهتر زندگی ما موثر هستند.
فضای باکیفیت طبیعی میتواند به معنای تنوع زیستی بالاتر (انواع گستردهای از گیاهان و حیات وحش) باشد. ویژگیهای خاص طبیعت در فضاهای روستایی یا شهری اهمیت ویژهای دارد. این ویژگیها شامل تعداد گونههای بیشتر درختان، گیاهان و چمن، انواع گیاهان و حیات وحش، و مناظر “آرام” است که احساس آرامش و سکوت را به افراد اقا میکنند و نظافت، یا به عبارتی عدم وجود زباله، در فضاهای طبیعی نیز عاملی است در میزان فایده سلامت روان ما از گذراندن وقت در بیرون موثر است. بنا به نتیجه مطالعات زیستن و حضور داشتن مناطق تمیزتر طبیعت با میزان کمتر افسردگی مرتبط است.
طبیعت همه جا هست، اما طبیعت با کیفیت بالا به یک اندازه در دسترس نیست.
در حالی که طبیعت را میتوان در هر جایی یافت، فضاهای طبیعی با کیفیت بالا، که میدانیم به احتمال زیاد به سلامت روان کمک میکنند، به طور یکسان برای همه در دسترس نیستند. به طور مثال افرادی که در شمال کشور زندگی میطبیعتا دسترسی بیشتری به طبیعت با کیفیت در اختیار دارند تا کسانی که برای مثال در استانهای جنوب شرقی کشور قرار دارند. یا حتی مقیاس کوچکتر و مثلا در یک استان، افراد ساکن در روستاها فضای طبیعی بیشتری در اختیار دارند تا افراد شهرنشین.
این نکته به خصوص برای افراد ساکن در کلانشهرها با فضای سرانه اندک برای هر نفر به خوبی قابل مشاهده است. از طرفی، نمونههای خوبی از ابتکارات در فضاهای طبیعی برای کاهش نابرابری دسترسی و اجازه دادن به همه گروهها برای بهرهمندی از ارتباط با طبیعت برای حمایت از رفاه سلامت روان افراد وجود دارد. پارکهای شهری یا بوستانها میتوانند افراد بیشتری را قادر به لذت بردن و ارتباط با طبیعت کنند. راهحلهای دیگر شامل کاشت گل و درخت در امتداد خیابانها یا حتی بازسازی زیستگاههای طبیعی در کنار جاده میتوانند نمونههای خوبی برای این موضوع باشند.
محیطها رفتار انسان را شکل میدهند
علاوه بر تاثیر فضای سبز بر سلامت روان، محیطها تأثیر زیادی بر رفتارهای انسان دارند. ویژگیهای فردی و محیطی به عنوان مرزهایی عمل میکنند که درون آنها فرصتهای رفتاری (که به آنها “افوردنس” میگویند) وجود دارد. محیطهای طبیعی میتوانند این فرصتها را برای تجربیات مثبت روانی و فعالیتهای بدنی که به رفاه انسان کمک میکنند، فراهم کنند. فعالیت بدنی در فضاهای سبز تحت عنوان “ورزش سبز” شناخته میشود و تحقیقات نشان دادهاند که بین دسترسی به فضای سبز و سطح فعالیت بدنی رابطه مثبتی وجود دارد.
به طور خاص، افرادی که حداقل یک بار در هفته از محیط طبیعی برای فعالیت بدنی استفاده میکنند، حدود 50 درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به مشکلات سلامت روان نسبت به افرادی که این کار را نمیکنند، ثرار دارند. همچنین، هر بار استفاده بیشتر از محیط طبیعی برای فعالیت بدنی، خطر مشکلات سلامت روان را ۶٪ کاهش میدهد.
علاوه بر این، فضاهای آبی مانند رودخانهها و دریاچهها نیز به اندازه فضاهای سبز اهمیت دارند؛ زیرا آنچه واقعاً مهم است، فرصت رفتار و واکنش در یک محیط خاص است. بنابراین، ایجاد و حفظ فضاهای سبز و آبی در جوامع شهری میتواند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت عمومی کمک کند.
تاثیر فضای سبز بر سلامت روان
فضاهای سبز نه تنها بر رفتارهای فیزیکی تأثیر میگذارند، بلکه نقش مهمی در سلامت روانی افراد نیز دارند. تحقیقات نشان دادهاند که دسترسی به این فضاها میتواند به کاهش استرس، اضطراب و افسردگی کمک کند و احساس خوشحالی و رفاه را افزایش دهد.
در واقع، افرادی که به طور منظم از فضاهای سبز استفاده میکنند، معمولاً از سلامت روانی بهتری برخوردارند. این فضاها فرصتی برای فعالیت بدنی و تعامل با طبیعت فراهم میکنند که هر دو عامل در بهبود وضعیت روحی موثر هستند. بنابراین، توجه به طراحی و نگهداری فضاهای سبز در شهرها میتواند تأثیرات مثبتی بر سلامت عمومی و کیفیت زندگی ساکنان داشته باشد.
کاربرد درمانی فضای سبز برای سلامت روان
فضاهای سبز به طور هدفمند برای ارائه مداخلات درمانی ساختاریافته به گروههای آسیبپذیر مانند جوانان در معرض خطر، افراد مبتلا به زوال عقل یا اختلالات روانی، محکومین و کارمندان مضطرب استفاده میشوند. این مداخلات شامل درمانهای طبیعی، باغبانی اجتماعی و درمانی، حفاظت محیط زیست تسهیلشده، کشاورزی مراقبتی، اکوترابی، هنر و صنایع دستی مبتنی بر طبیعت و مداخلات با کمک حیوانات است.
به عنوان مثال، برای نوجوانانی که با مشکلات رفتاری یا عزت نفس مواجه هستند، فضاهای سبز طبیعی به عنوان وسیلهای برای تأمل در طول سفرهای یک هفتهای استفاده میشوند و بهبودهای روانی و رفتاری مرتبطی مانند افزایش عزت نفس، خودکارآمدی، تصویر بهتر از خود، کنترل خود، اعتماد به نفس، خودتوانمندسازی و تصمیمگیری گزارش شده است. برای افرادی که با زوال عقل زندگی میکنند، تعامل با فضاهای سبز میتواند تأثیر مثبتی بر الگوهای غذایی و خواب، تناسب اندام و تحرک، حس رفاه، عزت نفس و کنترل مرتبط با تعامل اجتماعی بهتر و حس تعلق داشته باشد.
همچنین وضعیتهای عاطفی از طریق کاهش استرس، تحریکپذیری، خشم، بیاحساسی و افسردگی بهبود مییابد. این یافتهها نشان میدهند که فضاهای سبز نه تنها میتوانند به عنوان یک مداخله پیشگیرانه در سلامت روان عمل کنند بلکه باید به عنوان بخشی از برنامههای جامع سلامت عمومی در نظر گرفته شوند.
چگونگی و چرایی تاثیر فضای سبز بر سلامت روان

مسئلهای فلسفی در اینجا وجود دارد که آیا مهم است که چگونه و چرا فضاهای سبز میتوانند به سلامت روان کمک کنند، یا اینکه فقط همین که این کار را انجام میدهند، کافی است. حوزه تحقیق در زمینه فضاهای سبز و سلامت باید تلاشهای خود را در دو جهت مکمل متمرکز کند.
واضح است که تعامل با فضاهای سبز مزایایی در زمینه سلامت روان و رفاه دارد و بنابراین، این فضاها میتوانند به عنوان یک مداخله پیشگیرانه برای ارتقای سلامت روان عمل کنند. از این رو، یکی از اهداف تحقیق باید بررسی مزایای بالقوه فضای سبز در ارتباط با مجموعهای از معیارهای ناشناخته قبلی باشد و اینکه این مزایا چقدر گسترده هستند.
هدف مکمل تحقیق نیز باید شامل بررسی مکانیسمهایی باشد که نتایج مثبت گزارششده را پشتیبانی و مرتبط میسازد. اگر فضاهای سبز به همان شیوهای که داروهای مربوط به سلامت روان و رفاه مورد بررسی قرار میگیرند، مورد توجه قرار گیرند، درک دقیقتری از مکانیسمهای آنها به تعیین دوز بهینه منجر خواهد شد و همچنین مشخص میکند که چه زمانی و برای چه افرادی بهترین کارایی را دارند. دوزهای بهینه باید عوامل متعددی را در نظر بگیرند، از جمله:
- عوامل محیطی: هم از نظر کیفی (مانند تنوع زیستی، کیفیت هوا، سر و صدا) و هم از نظر کمّی (مانند پوشش تاج درختان) و همچنین شرایط جوی.
- عوامل شخصی: مانند سن، جنسیت، باورها درباره ارزش طبیعت، ارتباط با طبیعت، تجربیات قبلی و خاطرات کودکی، همچنین ادراکات افراد.
- عوامل اجتماعی و جامعهای: از جمله تعاملات اجتماعی، اعتماد، هنجارهای قومی، فرهنگی و اجتماعی و دسترسی به فضاهای سبز.
تحقیقات نشان میدهد که مکانیسمهای بالقوهای که رابطه مثبت بین فضای سبز و سلامت را پشتیبانی میکنند احتمالاً شامل فرآیندهای حسی-ادراکی و ایمنیشناختی، کیفیت هوا، فعالیت بدنی، استرس و ادغام اجتماعی هستند. بنابراین، توجه به این عوامل میتواند به ما کمک کند تا بهترین استفاده را از فضاهای سبز برای ارتقای سلامت روان داشته باشیم.
فضای سبز و سلامت روان کودکان

در سالهای اخیر، سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران به یکی از مسائل مهم اجتماعی تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای وزارت بهداشت، شیوع اختلالات روانپزشکی در بین کودکان و نوجوانان ایرانی حدود ۲۲ تا ۲۳ درصد است. براساس مطالعات اخیر، مشکلات سلامت روان در ایالات متحده نیز در حال افزایش است و بهویژه موارد اضطراب و افسردگی به طور قابل توجهی افزایش یافتهاند. دلایل این روند نگرانکننده به اندازهای که پیچیده هستند، متنوعاند؛ از فشارهای روزافزون زندگی مدرن، مانند نیاز به همیشه در دسترس بودن از طریق ایمیل، تلفن و رسانههای اجتماعی، تا عوامل محیطی مانند آلودگی.
بیشتر بخوانید:
شبکه های اجتماعی و سلامت روان جوانان
محققان در سرتاسر جهان در تلاشند تا هر یک از این عوامل خطر را تفکیک کنند تا بتوانند ایده بهتری از تغییرات لازم برای جلوگیری از تبدیل مشکلات سلامت روان به یک مسئله جدی و فراگیر اجتماعی به دست آورند. مطالعات جدید نشاندهنده رابطهای بین رشد در یک محیط طبیعی و برخورداری از سلامت روان بهتر در بزرگسالی است.
تحقیقات نشان میدهد کودکانی که در محیطهای طبیعی بزرگ میشوند، در بزرگسالی از سلامت روانی بهتری برخوردارند. این یافتهها میتوانند به ما کمک کنند تا بفهمیم چگونه فضاهای سبز و طبیعت میتوانند تأثیر مثبتی بر سلامت روان داشته باشند و اهمیت فراهم کردن دسترسی به این فضاها برای نسلهای آینده را روشنتر کنند.
فضاهای سبز به عنوان یک عامل مهم در ارتقای سلامت روان شناخته میشوند و تأثیرات مثبتی بر روحیه و رفاه افراد دارند. زندگی در نزدیکی این فضاها میتواند به کاهش مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی کمک کند و احساس خوشحالی و آرامش را افزایش دهد. تعامل با طبیعت و استفاده از فضاهای سبز نه تنها به فعالیت بدنی بیشتر منجر میشود، بلکه فرصتی برای تعامل اجتماعی و کاهش استرس فراهم میآورد.
همچنین، قرار گرفتن در معرض فضاهای سبز در دوران کودکی میتواند تأثیرات مثبتی بر سلامت روان در بزرگسالی داشته باشد. بنابراین، توجه به طراحی و نگهداری فضاهای سبز در جوامع شهری اهمیت زیادی دارد و میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند. ایجاد این فضاها به عنوان یک راهکار پیشگیرانه در برابر چالشهای سلامت روان، نیازمند برنامهریزی دقیق و همکاریهای بینرشتهای است.
بیشتر بخوانید:
به بهانه روز جهانی کودک، اهمیت توجه به سلامت کودکان
مزایای جسمی و روانی ارتباط با طبیعت برای کودکان و بزرگسالان

بر کسی پوشیده نیست که بدن و ذهن به هم مرتبط هستند و اکنون میدانیم که این کار بسیار اهمیت دارد اما اینکه اثر مفید قرار گرفتن در فضای سبز چگونه می تواند منجر به نتایج بهتر سلامت روان در کودکان و بزرگسالان شود نیز نکته مهمی است که در ادامه بیشتر به آن پرداخته شده است. در واقع تغییرات فیزیولوژیکی زیر ممکن است که به دلیل قرار گرفتن در فضای سبز و طبیعی ایجاد میشوند، تأثیر قدرتمندی بر حالات عاطفی کودکان و والدین داشته باشد. از جمله فواید آنها میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
کاهش کورتیزول
کورتیزول، هورمونی که توسط غدد فوق کلیوی تولید میشود، به عنوان هورمون استرس شناخته میشود. وقتی صحبت از سلامت روانی به میان میآید، بهتر است بدن به اندازه کافی از این هورمون تولید کند– و نه بیش از حد. در یک مطالعه 8 هفتهای در سال 2019 که روی 36 شهرنشین انجام شد، شرکتکنندگان در هر محیط بیرونی که آنها را با طبیعت ارتباط برقرار میکرد، زمانی را سپری کردند. پس از انجام این کار سه بار در هفته به مدت 10 دقیقه یا بیشتر، شرکت کنندگان بدون توجه به فعالیت هایی که در بیرون انجام می دادند، کاهش قابل توجهی در کورتیزول داشتند.
جوئل وارش، متخصص اطفال و موسس یکپارچهپزشکی کودکان، میگوید: «استرس مزمن زندگی روزمره ما میتواند منجر به تحریک بیش از حد آدرنال و در نهایت خستگی شود». با صرف زمان برای دور شدن از طبیعت، [والدین و کودکان] میتوانند سطح کورتیزول را کاهش داده، استرس را کم کند و در نهایت سلامت کلی را تغییر دهند.
کاهش فشارخون و ضربان قلب
فشار خون و ضربان قلب تنها پنجرهای به سلامت قلب و عروق شما نیستند. آنها همچنین معیارهای مهم استرس در بدن هستند. بر اساس تحقیقات سال 2020، مطالعات متعدد نشان داد که نشستن یا راه رفتن در فضای باز به طور قابل توجهی فشارخون و ضربان قلب را کاهش میدهد.
این تحقیق نشان داد که بیرون رفتن، فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک را کاهش میدهد، که به عنوان پاسخ بدن به جنگ، پرواز، انجماد نیز شناخته میشود. در حالی که یک استراتژی انطباقی کوتاه مدت مفید است، این پاسخ سیستم عصبی میتواند در فشار بیش از حد گیر کند و منجر به استرس و خستگی طولانی مدت در کودکان و بزرگسالان شود.
بیشتر بخوانید:
فشار خون بالا و تغذیه مناسب آن
افزایش جذب ویتامین D
تحقیقات انجام شده در سال 2018 تخمین زده است که حدود 42 درصد از بزرگسالان آمریکایی دارای کمبود ویتامین D هستند. بسیاری از کودکان نیز به اندازه کافی از این ماده مغذی دریافت نمیکنند. حدود ۹۰ درصد از جمعیت ایران دچار کمبود ویتامین D هستند. این آمار توسط رئیس انجمن متخصصان داخلی کشور اعلام شده و به دلایل مختلفی از جمله رژیم غذایی نامناسب و عدم قرارگیری کافی در معرض نور آفتاب نسبت داده شده است و شیوع کمبود ویتامین D در زنان و کودکان ایرانی بین ۷۰ تا ۸۵ درصد تخمین زده میشود. لازم است بدانیم که سطح پایین ویتامین D با نرخ بالاتر نگرانیهای مربوط به سلامت روان مرتبط است. این موارد عبارتند از:
- اضطراب
- افسردگی
- نگرانیهای رفتاری
- کاهش پاسخ ایمنی
زمان قرار گرفتن زیر نور خورشید میتواند سطوح این ماده مغذی حیاتی را هم در بزرگسالان و هم در کودکان افزایش دهد که در نهایت ممکن است سلامت روان را نیز افزایش دهد.
بیشتر بخوانید:
تاثیر نور خورشید بر سلامت جسم و روان
بهبود کیفیت خواب و افزایش مدت زمان آن
اگر شما یا فرزندتان خواب خوبی ندارید، باید بدانید که این موضوع میتواند تأثیر منفی بر سلامت کل خانواده داشته باشد. گاری فدوروف، مدیر یادگیری تجربی در Newport Healthcare، میگوید: “اگر در خواب مشکل دارید، ممکن است احساس اضطراب، افسردگی، تحریکپذیری یا تنش بیشتری کنید.” او اضافه میکند که کمبود خواب تحمل شما را در برابر استرس و ناامیدی کاهش میدهد و مشکلات را کمتر قابل مدیریت میکند.
اما خبر خوب این است که گذراندن زمانی در حیاط خانه یا پارک میتواند به بهبود خواب و تثبیت سلامت عاطفی کمک کند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ که بر روی بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بزرگسال انجام شد، نشان داد افرادی که به محیطهای طبیعی دسترسی داشتند، بیشتر احتمال داشت که خواب کافی داشته باشند.
همچنین، یک مطالعه دیگر در سال ۲۰۲۱ که ۱۴ کشور را مورد بررسی قرار داد، تأثیرات پاندمی COVID-19 بر کودکان ۳ تا ۵ ساله را بررسی کرد و نشان داد کودکانی که زمان بیشتری را در فضای باز سپری کردند، بیشتر احتمال داشت که به استانداردهای بهداشتی جهانی سازمان بهداشت جهانی دست یابند. یکی از این معیارها، خواب کافی است.
افزایش رفاه کلی
تحقیقات نشان داده است هر چه کودکان زمان بیشتری را در فضاهای سبز سپری کنند، احتمال بیشتری دارد که بهزیستی عاطفی بیشتری را تجربه کنند. گذراندن زمان در یک محیط طبیعی عملا یکی از مؤلفههای مختلف رفاه عاطفی به شمار میرود و مزایای آن عبارتند از:
- عاطفه مثبت یا ظرفیت تجربه احساسات مثبت
- احساس معنا و هدف در زندگی
- تعاملات اجتماعی مثبت
- کاهش ناراحتی روانی
بهبود شناختی و خلاقیت
رشد مغز کودکان شما همچنین میتواند تحت تاثیر بازی در فضای باز قرار بگیرد. در یک مطالعه از در سال 2021، قرار گرفتن روزانه بیشتر در معرض جنگل و فضای سبز با نمرات بالاتری برای رشد شناختی در نوجوانان همراه داشت. البته افراد در هر سنی ممکن است پس از لذت بردن از فضای باز، احساس خلاقیت بیشتری داشته باشند. اثرات بازی در فضای باز به خصوص برای کودکان عبارتند از:
- بهبود تمرکز
- افزایش عملکرد شناختی
- افزایش خلاقیت
- افزایش مهارتهای حرکتی
نشخوار فکری کمتر
گاهی اوقات، همه ما نیاز داریم تا صداهای درون سرمان برای مدتی ساکت شوند. بیرون رفتن به همراه خانواده میتواند به از بین بردن الگوهای فکری ناسالم، مانند نشخوار فکری در مورد مشکلات کمک کند. در واقع فعالیتهایی که مثبت و جذاب هستند، مانند گذراندن وقت در فضای باز، میتوانند به طور موثر چرخه نشخوار فکری را بشکنند.
این حواسپرتیهای سالم میتواند به منحرف کردن موقت توجه فرد از نشخوار فکری کمک کند، در نتیجه شدت احساسات مرتبط با نشخوار فکری را کاهش داده و آن را قابل کنترلتر میکند. افرادی که در یک محیط طبیعی قدم میزنند نسبت به افرادی که در محیط های شهری قدم میزنند، نشخوار فکری و اضطراب کمتری را تجربه میکنند.
بهبود روابط
در یک جامعه که همه چیز سریع و متمرکز بر فناوری است، پیدا کردن راههایی برای ارتباط با فرزند برای والدین دشوار است. گذراندن وقت در فضای باز یکی از امکانهای تقویت روابط معنادارتر است. در حقیقت، قطع کردن وسایل الکترونیکی برای بازی در حیاط خلوت، رفتن به پارک یا پیادهروی میتواند حواسپرتیهایی را که در داخل خانه با آن مواجه میشوند از بین ببرد، و والدین را راحتتر میکند تا از نظر عاطفی در دسترس باشند و دلبستگیهای سالم و ایمن با فرزند(فرزندان) خود ایجاد کنند.
کودکانی که وابستگی قوی و ایمن با مراقب(های) اصلی خود دارند، احساس راحتی بیشتری برای کشف محیط و محیط اطراف خود دارند. وقتی والدین و فرزندان بیرون با هم هستند، این فرصت را برای آنها ایجاد میشود تا تجربه مشترکی را در زمینی بیطرف بدون انتظارات روزمره و محدودیتهای خانه خود به اشتراک بگذارند.
وقتی طبیعت در دسترس نیست، چه کار کنیم

همانطور که دیدیم، گذراندن وقت در طبیعت میتواند برای سلامت روان همه افراد مفید باشد و امروزه بر تاثیر فضای سبز بر سلامت روان تاکید زیادی میشود. البته به خوبی میدانیم محیط طبیعی آرام، مانند یک خط ساحلی یا جنگل، برای همه قابل دسترس نیست. برای مثال، آیا طبیعت برای ساکنان کلانشهرها هم در دسترس است؟ پاسخ این سوال مثبت است. هر مکان بیرونی که میتوانید کمی آفتاب بگیرید، ویتامین D را تامین میکند را میتوان طبیعت به این مفهوم نام نهاد. برای مثال مکانهای زیر میتوانند انتخاب مناسبی باشند:
- یک پارک عمومی
- بوستان محله شما
- باغ وحشهای محلی
- دریاچههای مصنوعی
- پشت بامها
- باغهای اجتماعی
- حیاط خلوت خانه دوستان
- فضای بیرون شهر
- یا حتی تراس خانه اگر نورگیر است

در نهایت، با توجه به شیوع و هزینههای بالای اختلالات روانی در سطح جهانی و افزایش همزمان شهرنشینی، تاثیر فضای سبز بر سلامت روان اهمیت بیشتری یافته است. ضروری است که فضاهای سبز در طراحی ساختمانها، مراکز بهداشتی، محیطهای اجتماعی، منازل و جوامع گنجانده شوند تا فضاهای مشترکی ایجاد شود که تعامل و پیوند را تسهیل کرده، رفاه را پرورش دهد و فرصتهای بیشتری برای ورزش در این فضاها فراهم کند.
فضاهای سبز خدمات بهداشتی حیاتی و محیطی ارائه میدهند؛ آنها به کاهش نابرابریهای سلامت اجتماعی-اقتصادی کمک کرده، فعالیت بدنی را تسهیل و سلامت روان و رفاه را بهبود میبخشند. این رویکرد نه تنها کیفیت زندگی افراد را ارتقا میدهد، بلکه به عنوان راهکاری پیشگیرانه در برابر چالشهای شهرنشینی و فشارهای روانی مرتبط عمل میکند.
با افزایش جمعیت شهری و بروز چالشهای نوین سلامت روان، توجه به طراحی و نگهداری فضاهای سبز برای بهرهبرداری از مزایای تاثیر فضای سبز بر سلامت روان ضروری است.
10194