میگرن چیست؟ علائم، درمان و هرآنچه باید درباره سردرد میگرنی بدانید
توضیحات
08
آبان
میگرن نوعی وضعیت پزشکی است که باعث سردردهای شدید میشود که همراه با احساس ضربان یا نبض هستند. علائم دیگر این عارضه عبارت است از: حالت تهوع، بیزاری از نور و سرگیجه. پرفیرو در ادامه مقاله آگاهیهای کاملی به شما درباره این موضوع میدهد و تلاش میکند شما را با رژیم غذایی که برای آن مفید است، آشنا کند تا بتواند در راستای بالا بردن کیفیت زندگی شما تلاش کرده باشد. البته لازم به ذکر است که هرگونه تشخیص، شناسایی، درمان و تجویز دارویی باید توسط پزشک متخصص صورت بگیرد.
میگرن در واقع نوعی سردرد دورهای است. یک دوره معمولاً به صورت مرحلهای اتفاق میافتد و میتواند چند روز طول بکشد. موارد شدید میتواند بر زندگی روزمره فرد، از جمله توانایی آنها برای کار یا تحصیل، تأثیر بگذارد. میگرن میتواند افراد را به طرق مختلف تحت تاثیر قرار دهد و محرکها، شدت، علائم و دفعات آن میتواند متفاوت باشد. برخی از افراد هر هفته بیش از یک بار این مشکل را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر فقط گاهیاوقات به آن دچار میشوند.
تحقیقات انجام شده در سال 2015 نشان داد که میگرن کمی بیش از 19 درصد از زنان و 9 درصد از مردان را تحت تأثیر قرار میدهد. دورهها اغلب در افراد 18 تا 44 ساله اتفاق میافتند، اما ممکن است در هر زمانی از جمله در دوران کودکی نیز بروز یابند.
علائم میگرن
قبل از سردرد
طبق تحقیقات انجام شده 20 تا 60 درصد از افراد مبتلا به این عارضه علائمی را تجربه میکنند که ساعتها یا چند روز قبل از سردرد شروع میشود. در این مرحله، فرد ممکن است یک «پردروم» را تجربه کند که شامل تغییرات عاطفی، بهویژه افسردگی و تحریکپذیری باشد. پرودروم همچنین میتواند شامل خمیازه، سرگیجه، تشنگی، تکرر ادرار و حساسیت به نور و صدا باشد. گاهیاوقات هاله ممکن است رخ دهد. این حالت شامل علائم فیزیکی یا حسی، مانند چشمک زدن چراغها در میدان دید است.
در طول سردرد
در کنار سردرد خفیف تا شدیدِ ضرباندار، علائم ممکن است شامل تهوع، استفراغ، گردندرد، سرگیجه و احتقان بینی باشد.
پس از سردرد
دراین حالت خستگی و تحریکپذیری ممکن است 2 روز دیگر ادامه داشته باشد. به این حالت “خماری میگرن” میگویند.
سایر علائم رایج آن عبارتند از:
- سردردی که در حین فعالیت بدنی یا زور زدن بدتر میشود
- ناتوانی در انجام فعالیتهای منظم به دلیل درد
- افزایش حساسیت به نور و صدا که گاهی اوقات با دراز کشیدن آرام در یک اتاق تاریک قابلاحیا است.
- علائم دیگر ممکن است شامل عرق کردن، احساس گرما یا سردی غیرمعمول، معده درد و اسهال باشد.
تفاوت میگرن و سردرد
دورههای میگرن با سردردهای معمولی متفاوت هستند. این دو مورد تجربههای متفاوتی بوده و میتوانند دلایل مختلفی داشته باشند. نوشتن علائم و زمان بروز آنها میتواند به فرد و متخصص مراقبتهای بهداشتی کمک کند تا دورههای آن را شناسایی کنند. برای این کار یک دفترچه بردارید و موارد زیر را یادداشت کنید. این کار را حداقل به مدت 8 هفته انجام دهید و موارد زیر را یادداشت کنید:
- زمانی که علائم شروع میشود
- محرکهای احتمالی، مانند استرس یا قاعدگی
- ماهیت سردرد
- هر علائم دیگری
- علائم چقدر طول میکشد
- هر نشانه قابلتوجهی از میگرن، مانند دیدن هاله
- هر نوع دارو و اثرات آنها
محرکها و علل میگرن
کارشناسان فکر میکنند که دورههای این عارضه ممکن است ناشی از تغییراتی در مغز باشد که بر موارد زیر تأثیر میگذارد:
- نحوه ارتباط اعصاب
- تعادل مواد شیمیایی
- رگهای خونی
ویژگیهای ژنتیکی نیز ممکن است بر این موضوع نقش داشته باشند – داشتن سابقه خانوادگی ابتلا یک عامل خطر رایج است. از طرفی، محرکهای آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. آنها معمولاً عبارتند از:
- تغییرات هورمونی، مانند تغییرات مربوط به قاعدگی
- محرکهای عاطفی مانند استرس، افسردگی، اضطراب و هیجان
- عوامل غذایی، از جمله الکل، کافئین، شکلات، آجیل، پنیر، مرکبات، و غذاهای حاوی تیرامین و مونوسدیم گلوتامات (MSG)
- داروها، مانند قرصهای خواب، درمان جایگزینی هورمون (HRT) و برخی از قرصهای ضدبارداری
- عوامل محیطی، از جمله سوسو زدن صفحه نمایش، بوهای شدید، دود، صداهای بلند، رطوبت، اتاقهای گرفته، تغییرات دما و نورهای روشن و زیاد
برخی دیگر از محرکهای احتمالی عبارتند از:
- خستگی
- کمبود خواب
- کشش شانه و گردن
- وضعیت بدنی ضعیف
- فشار بیشازحد فیزیکی
- قندخون پایین
- جت لگ
- وعدههای غذایی نامنظم
- کمآبی بدن
اجتناب از محرکها، در صورت امکان، ممکن است به کاهش دفعات حملات کمک کند.
عوامل خطر در ایجاد میگرن
هر کسی ممکن است به این عارضه مبتلا شود، و خطر کمی بالاتر برای افراد مبتلا به موارد زیر وجود دارد:
- افسردگی
- اختلال دوقطبی
- فیبرومیالژیا
- سندرم روده تحریکپذیر
- مثانه بیشفعال
- اختلالات خواب
- اختلال وسواس فکری عملی
- اضطراب
انواع میگرن
انواع مختلفی از این حالت وجود دارد. یک عامل متمایزکننده اصلی این است که آیا آنها شامل تغییرات حسی – هاله هستند یا خیر.
میگرن همراه با هاله
هاله یک اختلال حواس در مراحل اولیه یک دوره میگرن است. هاله میتواند شامل موارد زیر باشد:
- داشتن افکار یا تجربیات گیجکننده
- دیدن نورهای عجیب، درخشان یا چشمکزن که وجود ندارند
- دیدن خطوط زیگزاگ نور
- داشتن نقاط کور یا لکههای خالی در میداندید
- احساس سوزن سوزن شدن در بازو یا پا
- داشتن مشکل در صحبت کردن
- داشتن ضعف در شانهها، گردن یا اندامها
- دیدن چیزهایی که خارج از یک چشم وجود ندارند، مانند رشتههای شفاف اشیاء
- ناتوانی در دیدن بخشی از چیزی بهوضوح
- بخشی از میدان دید ناپدید شده، مجددا ظاهر میشود
هاله بصری ممکن است مانند فلاش دوربین بسیار درخشان باشد، اما تغییرات بصری ممکن است چند دقیقه یا تا 1 ساعت طول بکشد. اگر کسی برای اولینبار هاله را تجربه میکند باید با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی تماس بگیرد تا مشکلات عصبی جدی مانند سکته مغزی یا تومور مغزی را برای او رد کند.
میگرن بدون هاله
معمولاً، فرد قبل از یک دوره، هیچ اختلال حسی را تجربه نمیکند. با توجه به میگرن تراست، 70 تا 90 درصد موارد بدون هاله رخ میدهد.
انواع دیگر
برخی دیگر از انواع آن عبارتند از:
- نوع مزمن: این شامل داشتن یک دوره بیش از 15 روز در ماه است.
- میگرن قاعدگی: این به شکلی اتفاق میافتد که از چرخه قاعدگی پیروی میکند.
- نوع همیپلژیک: این باعث ضعف موقت در یک طرف بدن شده و بسیار نادر است.
- میگرن شکمی: این شامل اپیزودهای میگرنی با عملکرد نامنظم در روده و شکم، اغلب با حالت تهوع یا استفراغ است. به طور عمده کودکان زیر 14 سال را مبتلا میکند.
- میگرن دهلیزی: سرگیجه شدید از علائم این نوع است.
- نوع باسیلار: این نوع نادر «میگرن با هاله ساقه مغز» نیز نامیده میشود و میتواند بر عملکردهای عصبی مانند گفتار تأثیر بگذارد.
کسانی که ممکن است علائم عصبی را تجربه کند باید تحت مراقبتهای پزشکی قرار گیرد. و افرادی که به درمان نیاز دارند باید با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنند.
تشخیص میگرن
انجمن بینالمللی سردرد معیارهای “5، 4، 3، 2، 1” را برای تشخیص میگرن توصیه می کند. این اعداد مخفف:
- داشتن 5 دوره یا بیشتر که هر دوره 4 ساعت تا 3 روز طول میکشد
- داشتن سردرد با حداقل 2 مورد از ویژگیهایی مانند: درد در یک طرف/ ضرباندار بودن/ ایجاد درد متوسط تا شدید که در اثر فعالیت تشدید میشود
- داشتن حداقل 1 علامت اضافی، مانند: حالت تهوع/ استفراغ/ حساسیت به نور/ حساسیت به صدا
پزشک ممکن است تصویربرداری یا آزمایشات دیگری را برای رد سایر علل علائم مانند تومور، مننژیت یا سکته توصیه کند.
درمان میگرن
هیچ درمانی برای این عارضه وجود ندارد. با این حال، داروها میتوانند علائم را در صورت بروز درمان کرده و افراد میتوانند اقداماتی را برای کاهش دفعات و شدت دورهها انجام دهند. اما به خاطر داشته باشید که این داروها میتوانند عوارض جانبی داشته باشند و تنها پزشک متخصص باید آنها را برای شما تجویز کند.
داروها
تسکین درد و انواع دیگر داروها اغلب میتواند کمککننده باشد. مصرف دارو به محض شروع علائم ممکن است از شدید شدن آنها جلوگیری کند. برخی از داروهای مسکن بدون نسخه که ممکن است برای افراد مبتلا مفید باشد عبارتند از:
- ناپروکسن
- ایبوپروفن
- استامینوفن
گزینههای دیگر عبارتند از:
- تریپتانها، مانند سوماتریپتان (Imitrex)، برای کمک به معکوسکردن تغییرات مغزی که در طول یک دوره اتفاق میافتد.
- داروهای ضداستفراغ برای کنترل هر گونه حالت تهوع و استفراغ
- برای جلوگیری از پروتئین درگیر در التهاب و درد، به نام پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین
- دیتانها که با گیرنده ها روی اعصاب حسی و عروق خونی تعامل دارند.
مهم است که از مصرف خودسرانه و یا بیشازحد دارو خودداری کنید زیرا استفاده بیشازحد میتواند باعث سردرد برگشتی شود. پزشک متخصص میتواند به فرد کمک کند تصمیم بگیرد که چه مقدار از هر دارو برای او ایمن و موثر است.
درمان های خانگی و طبیعی
برخی از راهکارهای مراقبت در منزل که میتوانند به کاهش علائم آن کمک کنند عبارتند از:
- با استفاده از بستهها یا ماسکهای سرد انعطافپذیر
- ماندن در اتاقی ساکت و تاریک
- در صورت لزوم خوابیدن
چگونه از حملات میگرن جلوگیری کنیم
در حالی که همیشه نمیتوان از حملات در این عارضه جلوگیری کرد، اما راههایی برای کاهش فراوانی و شدت آن وجود دارد:
داروها
داروهای تجویزی زیر ممکن است به کاهش تعداد دورههایی که فرد مبتلا به نوع شدید آن تجربه میکند، کمک کند که حتما باید توسط پزشک متخصص مورد تجویز قرار بگیرند:
- توپیرامات، داروی ضدتشنج
- پروپانولول (ایندرال)، برای درمان فشارخون بالا
- داروهای ضدافسردگی
- بوتاکس
ممکن است چندین هفته طول بکشد تا شاهد بهبودی باشیم. همچنین بهترین درمان در کودکان یا نوجوانان ممکن است با بزرگسالان متفاوت باشد. پزشک متخصص میتواند به توصیه موثرترین روش کمک کند.
شناسایی و اجتناب از محرکها
دورهها در این عارضه گاهیاوقات در پاسخ به محرکها اتفاق میافتند. برای شناسایی محرک، فرد ممکن است یک دفتر خاطرات داشته باشد و قبل از ظاهر شدن علائم، احساسات و کارهایی که انجام داده، خورده و نوشیده است، را یادداشت کند. همچنین اجتناب از موارد زیر ممکن است بسیار مفید باشد:
- قندخون پایین
- فشار بیشازحد فیزیکی
- فشار
- برخی از غذاها مانند شکلات و هر غذایی که حاوی تیرامین یا MSG باشد
- برخی داروها، از جمله HRT و برخی از قرص های ضد بارداری
- نورهای روشن و سوسو زدن صفحه نمایش
راهکارهای زیر ممکن است به کاهش دفعات حملات میگرن کمک کند:
- خواب کافی
- کاهش استرس
- نوشیدن آب فراوان
- داشتن وضعیت بدنی سالم
- اجتناب از محرکهای غذایی شناخته شده، مانند کافئین، الکل و پنیر
- انجام تمرینات بدنی منظم
اگر ایجاد این تغییرات شدت و دفعات حملات را کاهش ندهد، پزشک ممکن است دارو یا گزینههای دیگری را پیشنهاد کند.
کدام غذاها به پیشگیری از میگرن کمک میکنند؟
برخی غذاها ممکن است به جلوگیری از بروز سردردهای میگرنی کمک کنند. برخی از افراد نیز ممکن است بتوانند با اجتناب از محرکهای شناختهشده ی این سردردها را مدیریت کنند. همچنین، برخی غذاها ممکن است دفعات آنها را کاهش داده یا علائم آن را کم کنند. در حالی که هیچ “رژیم غذایی میگرنی” قطعی وجود ندارد، افراد ممکن است بتوانند علائم خود را با نظارت بر آنچه میخورند، کاهش دهند. در این قسمت از مقاله به برخی از غذاهایی که ممکن است از حملات پیشگیری، تحریک یا تسکین دهند، نگاهی میاندازیم.
مواد غذایی مفید در زمان حمله میگرن
بسیاری از افراد بر این باورند که برخی غذاها و نوشیدنیها میتوانند به درمان سردردهای میگرنی حاد کمک کنند. با این حال، تحقیق در مورد این درمانهای طبیعی اغلب بهاندازه کافی انجام نشده و مداخلات غذایی هرگز نباید جایگزین درمانهای تجویز شده توسط پزشک شود. اما به هر حال، ترکیبی از موارد زیر ممکن است به هنگام سردرد میگرنی کمک کند:
- تریپتانها: داروهای ضدمیگرن هستند که میتوانند سردرد را تسکین دهند.
- مسکنهای درد: مسکنهای بدون نسخه مانند پاراستامول و ایبوپروفن ممکن است به کاهش علائم فوری درد کمک کنند.
- کافئین: ممکن است به تسکین علائم آن کمک کند، بهویژه در رابطه با مسکنهای سنتی درد. با این حال، قطع و ترک کافئین نیز میتواند باعث بروز حملات این عارضه شود، بنابراین مدیریت مصرف این ماده بسیار مهم است.
- آب: کمآبی یک محرک احتمالی در این حالت است. هیدراته ماندن در طول دوره حمله میتواند از پاسخ طبیعی بدن به علائم حمایت کند.
سردردهای میگرنی میتوانند بهطور ناگهانی رخ دهند و بسیاری از درمانهای غذایی بیشتر بر پیشگیری تمرکز دارند تا درمان. گروههای غذایی زیر ممکن است به کاهش دفعات یا شدت بروز آن کمک کند:
برای جلوگیری از حمله میگرن:
داشتن رژیم غذایی سالم ممکن است به پیشگیری از حملات کمک کند. یک رژیم غذایی سالم باید تا حد امکان از غذاهای تازه شامل میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای بدون چربی تشکیل شود. غذاهای تازه کمتر احتمال دارد که حاوی مواد نگهدارنده غذایی باشند، زیرا این مواد می تواند باعث سردردهای میگرنی در برخی افراد شود.
غذاهای غنی از منیزیم:
مطالعات نشان میدهد که منیزیم ممکن است به جلوگیری از تکرار و شدت میگرن کمک کند. غذاهای سرشار از منیزیم عبارتند از:
- سبزیهای برگدار، از جمله کلمپیچ، اسفناج و سبزی کولارد
- آجیل، از جمله بادام (فواید بادام برای سلامتی)، بادام هندی و آجیل برزیلی
- حبوبات، از جمله ادام، کلوی و لوبیا سیاه
- کدو تنبل و دانهی چیا
اسیدهای چرب امگا 3:
اسیدهای چرب امگا 3 جزء لاینفک یک رژیم کلی سالم هستند. اطمینان از دریافت کافی اسیدهای چرب امگا 3 بهعنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم ممکن است دفعات و شدت سردرد را کاهش دهد. غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 عبارتند از:
- ماهیهای چرب مانند سالمون و ماهی خالمخالی
- دانههای چیا
- گردو
- سویا
- غذاهای غنیشده با امگا 3، مانند مارکهای خاص تخم مرغ و شیر
- پسته (جایگاه پسته در تغذیه ایران)
غذاهای پرچرب و کمکربوهیدرات
تحقیقات نشان میدهد که پیروی از یک رژیم غذایی پرچرب و کمکربوهیدرات (آنچه باید در مورد کربوهیدراتها بدانیم) ممکن است از سردردهای میگرنی جلوگیری کند. نمونههایی از این رژیمها عبارتند از:
- کتو
- اتکین
در این رژیمها، افراد غذاهای غنی از پروتئین و چربی را در اولویت قرار میدهند و در عین حال مصرف کربوهیدرات را محدود می کنند. غذاهای محبوب در رژیم غذایی کم کربوهیدرات عبارتند از:
- _ گوشت لخم – گوشت کمچربی
- _ تخممرغ
- _ غذایهای دریایی
- _ کره
- _ آجیل و دانهها (فواید مغزها، آجیل و دانهها برای سلامتی با تاکید بر پسته)
- _ سبزیجات غیرنشاستهای مانند مارچوبه و کنگر فرنگی
با این حال، هیچ رژیم غذایی یکسانی برای پیشگیری از میگرن وجود ندارد و افراد مختلف میتوانند محرکهای مختلفی داشته باشند. بهتر است با یک پزشک و متخصص تغذیه برای ارزیابی ایمن از طریق روشهای حذف و برنامهریزی برای آینده در ارتباط باشید تا بهتر میگرن خود را مدیریت کنید.
سایر نکات پیشگیری
خوردن چندین وعده غذایی کوچک در طول روز همچنین میتواند به حفظ سطح قندخون ثابت و جلوگیری از گرسنگی کمک کند، که میتواند باعث بروز حملات میگرن در برخی افراد شود. یک رویکرد مغذی به رژیم غذایی نیز میتواند به فرد کمک کند وزن سالمی داشته باشد (مدیریت وزن؛ چگونه آسان به تناسب وزن برسیم؟). به گفته بنیاد میگرن آمریکا، داشتن اضافه وزن میتواند علائم میگرن را بدتر کند.
چه غذاهایی باعث سردردهای میگرنی میشوند؟
غذاهایی که باعث میگرن میشوند از فردی به فرد دیگر متفاوت است و برخی از افراد ممکن است هیچ محرک میگرنی مرتبط با غذا نداشته باشند. بااین حال، برخی از غذاهایی که معمولاً باعث میگرن میشوند عبارتند از:
- پنیرهای کهنه
- شکلات
- گوشتهای پختهشده
- نگهدارندههای غذایی مانند نیترات، نیتریت
- شیرینکنندههای مصنوعی
- ماهی دودی
- عصاره مخمر
غذا نخوردن و گرسنه ماندن برای مدت زمان طولانی نیز میتواند منجر به افزایش بروز میگرن شود. برای برخی از افراد، این دو عامل، محرک سردرد شناخته شده است و ممکن است به دلیل ارتباط بین سطح پایین قندخون و تشدید سردردهای میگرنی باشد.
نکاتی برای شناسایی غذاهای محرک
- افراد مبتلا به میگرن میتوانند یک دفترچه غذایی برای پیگیری آنچه میخورند و علائم سردردی که تجربه میکنند، داشته باشند. شایان ذکر است که برخی از افراد ممکن است بلافاصله به یک غذا واکنش نشان دهند، در حالی که برخی دیگر ممکن است ساعات زیادی پس از خوردن آن واکنش دهند.
- گام بعدی این است که سعی کنید یک غذای محرک بالقوه را از رژیم غذایی حذف کنید تا ببینید آیا هنوز هم دورههای میگرن رخ میدهد یا خیر. بهعنوان مثال، ممکن است شخصی تصمیم بگیرد از تمام محصولات حاوی شیرینکنندههای مصنوعی، مانند کیک و کلوچههای آماده به مدت یک هفته اجتناب کند. این رویکرد میتواند تضمین کند که افراد بیجهت غذاها را از رژیم غذایی خود حذف نکرده باشند.
دیگر محرک های میگرن
- تغییرات در محیط: تغییر در فشار اتمسفر، فصل و حتی طوفان ممکن است باعث بروز حملات میگرنی شود.
- هورمونها: تغییرات در سطح هورمونها که بهدلیل چرخه قاعدگی رخ میدهد میتواند باعث میگرن شود، همانطور که برخی از تغییرات هورمونی در دوران بارداری نیز ممکن است.
- تحریک حسی: نورهای روشن، بوهای خاص، دود و صداهای زیاد و تکراری همگی میتوانند باعث میگرن در برخی افراد شوند.
- استرس: استرس، ورزش شدید، بیماری یا عادات خواب غیرعادی ممکن است باعث میگرن شود.
گاهیاوقات، ترکیبی از محرکهای میگرن میتواند منجر به سردرد میگرنی شود. بهعنوان مثال، یک فرد ممکن است بسیار استرس داشته باشد، یک وعده غذایی را از دست بدهد و ساعات خواب خود را کاهش دهد؛ این عوامل در کنار هم باعص بروز حملات میگرنی خواهند شد.
مراحل میگرن
یک حمله میگرنی عموما چهار مرحله دارد که عبارتند از:
پرودروم
این اولین مرحله از یک دوره میگرن است که میتواند ساعتها یا روزها قبل از سردرد شروع شده و شامل موارد زیر باشد:
- خمیازه کشیدن یا خستگی
- مشکل در تمرکز، خواندن یا صحبت کردن
- تغییرات خلقی غیرقابلتوضیح
- افسردگی
- دردهای عضلانی
- حساسیت به نور یا صدا
- هوسهای غذایی
- افزایش ادرار
- یبوست یا اسهال
برای برخی، شناسایی این علائم دشوار است، زیرا میتوانند از عوامل بسیار دیگری مانند کمبود خواب یا استرس ناشی شوند. بااین حال، اگر فردی بتواند علائم اولیه میگرن را تشخیص دهد، میتواند اقدامات پیشگیرانه انجام دهد. در این مرحله میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- داروهای پیشگیری
- اجتناب از محرکهای میگرن، در صورت امکان
- تکنیکهای آرامش بخش، مانند مدیتیشن
هاله
حدود 25 درصد از افراد مبتلا به میگرن، هاله را تجربه میکنند. این فاز میتواند بلافاصله قبل یا در حین سردرد رخ داده و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- اختلالات بینایی، مانند دیدن خطوط زیگزاگ یا جرقههای نور
- اختلالات شنوایی، مانند شنیدن سر و صدا، احتمالاً صدای زنگ، که وجود ندارد
- احساسات فیزیکی مانند بیحسی، گزگز یا ضعف عضلانی
- اختلالات زبان، مانند مشکل در یافتن یا درک کلمات
فاز هاله میتواند 60 دقیقه یا بیشتر طول بکشد و ممکن است با فاز سردرد همپوشانی داشته باشد.
سردرد
اگر یک دوره میگرن تا مرحله سردرد پیشرفت کند، درد معمولاً به تدریج شروع شده و شدیدتر میشود. در نهایت به اوج میرسد و از بین میرود. شدت و محل درد میتواند متفاوت باشد، اما اغلب از یک طرف سر شروع میشود. ممکن است با ادامه حمله گسترش یابد یا به مناطق دیگر تغییر کند. درد با فعالیت بدنی بدتر میشود. در این مرحله، فرد ممکن است موارد زیر را تجربه کند:
- حالت تهوع
- استفراغ
- حساسیت به نور، صدا یا بو
همچنین ممکن است میگرن را بدون سردرد تجربه کنید. به این حالت میگرن خاموش میگویند. مصرف داروها برای کاهش درد ممکن است در این مرحله کمک کند. اما مردم اغلب متوجه میشوند که دارو در مراحل اولیه مؤثرتر است.
پستدروم
این آخرین مرحله از یک دوره میگرن است، و برخی آن را میگرن “خماری” مینامند. این مرحله میتواند 1-2 روز طول بکشد. حدود 80 درصد از افراد مبتلا به میگرن آن را تجربه میکنند. علائم آن عبارتند از:
- ضعیف
- خسته
- سردرگمی
- سرگیجه
- دردناکی
برخی افراد نیز سرخوشی یا تسکین شدید پس از یک دوره میگرن را گزارش میکنند.
بااین حال، ممکن است یک حمله شامل همه مراحل نباشد.
درمان خانگی برای میگرن
درمانهای خانگی مختلف ممکن است به تسکین علائم میگرن کمک کرده و برای پیشگیری از حملات آن مفید باشند. بهعنوان مثال میتوان به تغییرات رژیم غذایی، روغنهای ضروری، طب فشاری و موارد دیگر اشاره کرد. سردردهای میگرنی با انواع دیگر سردرد متفاوت است. علائم میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تغییرات بصری
- حساسیت به صدا، نور یا بو
- حالت تهوع یا استفراغ
تعدادی از داروها نیز میتوانند حملات میگرنی را درمان یا از آن پیشگیری کنند. داروهای طبیعی ممکن است قادر به تسکین علائم اضافی باشند. در زیر چند نوع درمان خانگی برای تسکین و پیشگیری از میگرن آورده شده است.
طب فشاری:
طب فشاری شامل اعمال فشار به قسمتهای خاصی از بدن است. هدف از تحریک این نقاط کاهش درد است. متخصصان میتوانند طب فشاری را انجام دهند یا افراد میتوانند خودشان آن را در خانه امتحان کنند. بااین حال، پیروی از دستورالعملهای یک متخصص قبل از شروع مفید است.
یک نقطه طب فشاری مفید برای سردرد، نقطه LI-4 است که در فضای بین شست چپ و انگشت اشاره قرار دارد. اعمال فشار دایرهای محکم، اما نه دردناک به نقطه LI-4 با استفاده از دست مخالف به مدت 5 دقیقه میتواند سردرد را تسکین دهد. محققان همچنین دریافتند که طب فشاری حالت تهوع ناشی از میگرن را کاهش داده، اما درد را تسکین نمیدهد یا کیفیت زندگی را افزایش نمیدهد.
رژیم غذایی:
ممکن است فرد متوجه شود که تغییر رژیم غذایی به جلوگیری از حملات میگرن کمک میکند. به این دلیل که برای برخی افراد، غذاهای خاص محرک میگرن هستند. برخی از نمونههای رایج غذاهایی که میتوانند باعث میگرن شوند عبارتند از:
- گوشتهای فرآوریشده
- شکلات
- کافئین
افراد میتوانند سعی کنند محرکهای بالقوه میگرن را با یادداشت روزانه علائم و جستجوی الگوها شناسایی کنند.
روغنهای ضروری:
اسانس اسطوخودوس ممکن است به کاهش استرس، اضطراب و سردرد کمک کند. دیده شده است که 10 نوع از اسانسها حاوی اجزایی هستند که میتواند به کاهش علائم میگرن کمک کند. اینها عبارتند از اسطوخودوس، نعناع فلفلی، بابونه و ریحان. البته توجه به این نکته مهم است که برخی از روغنهای ضروری میتوانند برای کودکان، افرادی که مبتلا به آسم هستند، یا کسانی که باردار هستند یا در دوران شیردهی مضر باشند. لطفا قبل از استفاده از آنها با پزشک مشورت کنید.
افراد فقط باید اسانس ها را از طریق دیفیوزر استنشاق کنند. در صورت استفاده موضعی، همیشه با روغن حامل با غلظت مطمئن رقیق کنید. اگرچه تحقیقات نشان میدهد روغنهای ضروری ممکن است برخی از فواید سلامتی داشته باشند، مهم است که به یاد داشته باشید که سازمان غذا و دارو (FDA) خلوص یا کیفیت این روغنها را کنترل یا تنظیم نمیکند. لازم است قبل از استفاده از روغنهای ضروری با یک متخصص صحبت کرده و در مورد کیفیت محصولات یک برند خاص تحقیق کند. همچنین مهم است که همیشه قبل از امتحان یک اسانس جدید یک آزمایش پچ انجام دهید.
زنجبیل:
در نتایج آزمایشات دیده شده است که پودر زنجبیل در درمان افراد مبتلا به میگرن ایمن و موثر است. زنجبیل همچنین به رفع حالت تهوع و استفراغ نیز کمک میکند. در حالی که زنجبیل ممکن است فوایدی داشته باشد، خطر عوارض جانبی و تداخلات آن نیز وجود دارد. بهعنوان مثال، افرادی که وارفارین مصرف میکنند ممکن است خطر خونریزی بیشتری داشته باشند. قبل از امتحان با پزشک صحبت کنید.
مدیریت استرس:
استرس در 7 نفر از هر 10 نفر مبتلا به میگرن باعث ایجاد علائم میشود. حتی ممکن است چرخهای ایجاد کند که در آن درد میگرنی استرس را بدتر میکند و سپس میگرن دیگری را آغاز میکند. در صورت امکان، بهتر است از موقعیتهایی که میتوانند منجر به استرس شوند، دوری کنید. یافتن ابزارهایی مانند یادداشت روزانه، ورزش و مدیتیشن ممکن است کمککننده باشد. سایر راهبردهای کاهش استرس شامل حمام آب گرم، گوش دادن به موسیقی یا تمرین تکنیکهای تنفسی هستند. برخی افراد کلاسهای مدیریت استرس را مفید میدانند.
یوگا:
در یک آزمایش درمان مرسوم میگرن را با یا بدون تمرین منظم یوگا مقایسه کردند. محققان دریافتند که گروهی که در یوگا شرکت کردند نسبت به گروهی که درمان معمولی را به تنهایی دریافت کردند، تسکین بیشتری داشتند. شرکتکنندگان در مجموع به مدت 6 هفته 5 روز در هفته یوگا انجام دادند. دیده شده است که مداخلات کوتاهمدت یوگا علائم بالینی میگرن را کاهش میدهد. همچنین اضطراب، افسردگی و استرس که میتواند حملههای میگرن را بدتر کند، را کاهش میدهد.
درمان بیوفیدبک:
بیوفیدبک درمانی شامل یادگیری نحوه کنترل آگاهانه عملکردهای بدن است که معمولاً ناخودآگاه هستند. بهعنوان مثال، افراد یاد میگیرند که چگونه عضلات خود را شل کنند. حسگرهای روی ماهیچههای مورد نظر وارد دستگاه کوچکی میشوند که در زمان واقعی درباره تنش عضلانی بازخورد میدهد و به کاربران کمک میکند ماهیچههای منقبضشده خود را شناسایی کنند. استفاده از حسگرها در امتداد عضلات پیشانی، خط فک یا ذوزنقه در شانهها ممکن است به افراد کمک کند عضلاتی را که به درد میگرن کمک میکنند، هدف قرار دهند.
طب سوزنی:
در این درمانی پزشک سوزنهایی را در نواحی خاصی از بدن برای اثرات هدفمند فرو میکند. شبیه طب فشاری است. طب سوزنی یک انتخاب درمانی ایمن و موثر برای افراد مبتلا به سردردهای میگرنی است.
ماساژ:
ماساژ عضلات گردن و شانهها ممکن است به کاهش تنش و کاهش درد میگرن کمک کند. ماساژ همچنین استرس را کاهش میدهد. میتوانید از یک ماساژ حرفهای بهرهمند شوید. اگرکسی علاقهمند به ماساژ خود برای میگرن است، میتواند یک توپ تنیس تمیز را بردارد و در مقابل دیوار ایستاده و آن را با کمی فشار در امتداد شانهها و پشت بغلتاند.
منیزیم:
کمبود مواد معدنی ضروری منیزیم ممکن است باعث ایجاد هاله میگرنی یا سردردهای میگرنی قاعدگی شود. تحقیقات نشان داده است که مصرف مکمل منیزیم ممکن است به کاهش دفعات حملات در برخی افراد کمک کند. قبل از مصرف این مکمل با پزشک صحبت کنید، به خصوص اگر مشکلات سلامتی دیگری وجود دارد. برای دریافت منیزیم از یک منبع سالم، میتوانید خرمای پیارم برند پرفیرو (https://porfiro.co/fa/) را انتخاب کنید. این محصول به دلیل سالم بودن مزایای سلامتی دیگری نیز دارد (روزی چند عدد خرما بخوریم؟).
ویتامینها:
ویتامین B ممکن است دفعات و شدت میگرن را کاهش دهد. آنها در تنظیم انتقالدهندههای عصبی در مغز نقش دارند. ویتامین D همچنین ممکن است در دفعات حملات میگرن نقش داشته باشد. ویتامین های B محلول در آب هستند، بنابراین هر مقدار اضافی از طریق ادرار دفع میشود. به همین دلیل، بعید است که یک فرد بتواند بیش از حد مصرف کند. با این حال، بهتر است قبل از مصرف مکملهای ویتامین جدید با پزشک صحبت کنید.
آب:
برای برخی، کمآبی بدن میتواند محرک میگرن باشد. نوشیدن آب کافی در طول روز ممکن است به جلوگیری از بروز حملات میگرن کمک کند. نوشیدن جرعههای کوچک آب نیز ممکن است به فرد کمک کند تا با برخی از علائم میگرن مانند حالت تهوع مقابله کند.
استراحت:
برای برخی افراد وقتی سردرد میگرنی دارند، دراز کشیدن در یک اتاق تاریک مفید است. برای برخی دیگر، به خواب رفتن نیز میتواند درد را کاهش دهد. خواب کافی همچنین میتواند به پیشگیری از حملات میگرن کمک کند. خواب زیاد یا کم میتواند محرک میگرن باشد. هر شب 7 تا 9 ساعت خواب آرام را در نظر بگیرید.
کمپرسها:
برخی افراد دریافتند که گذاشتن کمپرس سرد یا گرم روی سرشان میتواند تسکیندهنده باشد و به کاهش درد میگرن کمک کند. بااین حال، افراد مبتلا به مشکلات گردش خون، دیابت (همه چیزدرباره دیابت؛ آسانترین راه مدیریت این بیماری) یا برخی از بیماریهای پوستی باید از دمای شدید اجتناب کنند.
بادام:
بادام بهدلیل خصوصیات طبیعی خود در جلوگیری از سردرد میگرن شناخته شده است. این آجیل هیچ نوع عوارض جانبی مرتبط با خود ندارد. بادام سرشار از بسیاری چربیهای سالم بوده و ویتامین E زیادی نیز دارد، همچنین مقادیر زیادی منیزیم در آنها وجود دارد. پزشکان توصیه میکنند روزانه 400 تا 500 میلیگرم اکسیدمنیزیم مصرف شود که از هر نوع سردرد میگرنی جلوگیری میکند و بادام سرشار از منیزیم نیازهای فرد را به این ماده برآورده میکند. از نظر تئوری یک اونس بادام حدود 80 میلیگرم منیزیم دارد.
بادام همچنین حاوی مقدار مناسبی از ویتامین B12 (ریبوفلاوین) است که به کاهش دفعات سردرد میگرنی کمک میکند، به این معنی است که شدن درد کمتر شده و مصرف مداوم آن گاهیاوقات میتواند منجر به از بین رفتن سردرد نیز شود.
بادام مطمئنا به شما کمک میکند و مانع از دردهای شدید میگرنی میشود زیرا تأثیر بسیار آرامبخشی بر رگهای خونی دارد. برای این منظور میتوانید فقط یک مشت بادام، همانطور که هست بخورید یا میتوانید آنها را تفت دهید و با عسل یا همراه با چیزی که دوست دارید بخورید.
خوردن حدود 10 تا 15 بادام در روز مطمئناً شما را از هر نوع سردرد میگرنی دور میکند. خوردن حدود 10 تا 12 عدد بادام تاثیری معادل آسپرین دارد و میتواند به تسکین درد سردرد میگرنی کمک کند.
بادام برای سایر مسائل مرتبط با سلامتی نیز مفید است، جدای از سردردهای میگرنی میتواند به شما کمک کند خواب بهتری داشته باشید و برای محافظت از قلب شما نیز بسیار مفید است.
این دانه به افرادی که به بادام و آجیل بسیار حساس هستند اصلا پیشنهاد نمیشود؛ زیرا بادام حاوی تیرامین است که میتواند بهعنوان محرک میگرن برای افرادی که به بادام، آجیل یا تیرامین حساس هستند، عمل کند.
بهترین انواع بادام ایرانی را میتوانید از برند پرفیرو و لینک زیر تهیه کنید
چه زمانی باید به دنبال حرفهای کمک بود
اگر فردی بیش از چندبار در ماه علائم میگرن را تجربه کرد، یا اگر علائم آنقدر شدید باشد که در کار یا فعالیت های دیگر اختلال ایجاد کند، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک میتواند بیماریهای جدی را رد کرده و در مورد مدیریت و درمان علائم توصیه کند. میگرن اگرچه شایع است، اما اغلب در جوامع رنگینپوست و کسانی که درآمد کمتری دارند، تشخیص داده نمیشود. اگر فردی در تشخیص پزشک اصلی خود مشکل دارد، ممکن است بتواند نظر دوم را دریافت کند یا در عوض با یک متخصص سردرد صحبت کند. متخصصان سردرد پزشکانی هستند که آموزشهای تکمیلی را در زمینه تشخیص و درمان میگرن و سایر اختلالات سردرد گذراندهاند.
