ویتامین‌ چیست و چه نقشی در بدن دارد؟

با ما در اینستاگرام پُرفیرو همراه باشید

• اینستاگرم

هر موجودی به ویتامین‌های متفاوتی نیاز دارد. به‌عنوان مثال، انسان‌ها باید ویتامین سی را از رژیم غذایی خود دریافت کنند – در حالی که سگ‌ها می توانند تمام ویتامین سی مورد نیاز خود را تولید کنند. بیشتر ویتامین‌ها باید از غذا تامین شوند زیرا بدن یا آنها را تولید نمی‌کند یا در مقادیر بسیار کم تولید می‌کند.

برای انسان، ویتامین دی به مقدار کافی در غذا موجود نیست. بدن انسان وقتی در معرض نور خورشید قرار می‌گیرد ویتامین را سنتز می‌کند و این بهترین منبع ویتامین دی است. ویتامین‌های مختلف نقش‌های متفاوتی در بدن دارند و فرد برای سالم ماندن به مقدار متفاوتی از هر ویتامین نیاز دارد. پُرفیرو در این مقاله توضیح می‌دهد که ویتامین‌ چیست ، چه کار می‌کنند و کدام غذاها منابع خوبی هستند.

ویتامین‌ چیست ؟

ویتامین‌ها مواد آلی هستند که در مواد غذایی طبیعی به مقدار کم وجود دارند. داشتن مقدار بسیار کمی از هر ویتامین خاص ممکن است خطر ابتلا به برخی از مشکلات سلامتی را افزایش دهد. ویتامین یک ترکیب آلی است، به این معنی که حاوی کربن است. همچنین یک ماده مغذی ضروری است که بدن ممکن است نیاز به دریافت آن از غذا داشته باشد. در حال حاضر 13 ویتامین شناخته‌شده وجود دارد.

ویتامین‌های محلول در چربی و محلول در آب

ویتامین‌ها محلول هستند یا قابل‌حل در چربی یا آب. ما هر دو نوع را در زیر توضیح می‌دهیم:

ویتامین‌ های محلول در چربی

ویتامین‌های آ، دی، ای و کا محلول در چربی هستند. بدن ویتامین‌های محلول در چربی را در بافت چربی و کبد ذخیره می‌کند و ذخایر این ویتامین‌ها می‌تواند روزها و گاهی ماه‌ها در بدن باقی بماند. چربی‌های غذایی به بدن کمک می‌کنند تا ویتامین‌های محلول در چربی را از طریق دستگاه روده جذب کند.

ویتامین ‌های محلول در آب

ویتامین‌های محلول در آب برای مدت طولانی در بدن باقی نمی‌مانند و نمی‌توان آنها را ذخیره کرد. آنها از طریق ادرار از بدن خارج می‌شوند. به همین دلیل، افراد نیاز به تامین منظم ویتامین‌های محلول در آب نسبت به ویتامین‌های محلول در چربی دارند. ویتامین سی و تمام ویتامین‌های بی محلول در آب هستند.

13 نوع ویتامین

در زیر، با هر یک از ویتامین‌های شناخته شده در حال حاضر آشنا می‌شوید:

1. ویتامین آ

نام‌های شیمیایی: رتینول، رتینال، و چهار کاروتنوئید، از جمله بتا کاروتن.
محلول در چربی است.
عملکرد: برای سلامت چشم ضروری است.
کمبود: این ممکن است باعث شب کوری و کراتومالاسی شود که باعث می‌شود لایه جلویی شفاف چشم خشک و کدر شود.
منابع خوب: اینها عبارتند از جگر، روغن کبد ماهی، هویج، کلم بروکلی، سیب‌زمینی شیرین، کره، کلم پیچ، اسفناج، کدو تنبل، سبزی کولد، برخی پنیرها، تخم‌مرغ، زردآلو، خربزه طالبی و شیر.

2. ویتامین ب1

نام شیمیایی: تیامین.
محلول در آب است.
عملکرد: برای تولید آنزیم های مختلف که به تجزیه قند خون کمک می کنند ضروری است.
کمبود: این ممکن است باعث بری بری و سندرم Wernicke-Korsakoff شود.
منابع خوب: این منابع عبارتند از مخمر، غلات، دانه‌های آفتابگردان، برنج قهوه‌ای، چاودار غلات کامل، مارچوبه، کلم پیچ، گل کلم، سیب‌زمینی، پرتقال، جگر و تخم‌مرغ.

3. ویتامین ب2

نام شیمیایی: ریبوفلاوین.
محلول در آب است.
عملکرد: برای رشد و تکامل سلول‌های بدن ضروری است و به متابولیسم غذا کمک می‌کند.
کمبود: علائم شامل التهاب لب‌ها و شکاف در دهان است.
منابع خوب: اینها عبارتند از مارچوبه، موز، خرمالو، بامیه، شاتوت، پنیر دلمه، شیر، ماست، گوشت، تخم‌مرغ، ماهی و لوبیا سبز.

4. ویتامین ب3

نام‌های شیمیایی: نیاسین، نیاسینامید.
محلول در آب است.
عملکرد: بدن برای رشد و عملکرد صحیح سلول‌ها به نیاسین نیاز دارد.
کمبود: سطوح پایین منجر به یک مشکل سلامتی به نام پلاگر می‌شود که باعث اسهال، تغییرات پوستی و ناراحتی روده می‌شود.
منابع خوب: به‌عنوان مثال می‌توان به مرغ، گوشت گاو، ماهی تن، سالمون، شیر، تخم‌مرغ، گوجه‌فرنگی، سبزیجات برگ‌دار، بروکلی، هویج، آجیل و دانه‌ها، توفو و عدس اشاره کرد.

5. ویتامین ب5

نام شیمیایی: پانتوتنیک اسید.
محلول در آب است.
عملکرد: برای تولید انرژی و هورمون‌ها ضروری است.
کمبود: علائم شامل پارستزی یا “سوزن و سوزن شدن” است.
منابع خوب: اینها شامل گوشت، غلات کامل، بروکلی، آووکادو و ماست است.

6. ویتامین ب6

نام‌های شیمیایی: پیریدوکسین، پیریدوکامین، پیریدوکسال.
محلول در آب است.
عملکرد: برای تشکیل گلبول‌های قرمز خون حیاتی است.
کمبود: سطوح پایین ممکن است منجر به کم خونی و نوروپاتی محیطی شود.
منابع خوب: این منابع عبارتند از نخود، جگر گاو، موز، کدو حلوایی و آجیل.

بیشر بخوانید:

ویتامین ب۶: آنچه لازم است درباره آن بدانید

7. ویتامین ب7

نام شیمیایی: بیوتین.
محلول در آب است.
عملکرد: بدن را قادر می‌سازد تا پروتئین‌ها، چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها را متابولیزه کند. همچنین به کراتین، پروتئین ساختاری در پوست، مو و ناخن کمک می‌کند.
کمبود: سطوح پایین ممکن است باعث درماتیت یا التهاب روده شود.
منابع خوب: اینها شامل زرده تخم‌مرغ، جگر، کلم بروکلی، اسفناج و پنیر است.

8. ویتامین ب9

نام‌های شیمیایی: اسید فولیک، اسید فولینیک.
محلول در آب است.
عملکردها: برای ساخت DNA و RNA ضروری است.
کمبود: در دوران بارداری، این ویتامین می‌تواند بر سیستم عصبی جنین تأثیر بگذارد. پزشکان مکمل‌های اسید فولیک را قبل و در طول بارداری توصیه می‌کنند.
منابع خوب: اینها شامل سبزیجات برگدار، نخود فرنگی، حبوبات، جگر، برخی از محصولات غلات غنی‌شده و تخمه آفتابگردان است. همچنین چندین میوه دارای مقادیر متوسطی از این ویتامین هستند.

9. ویتامین ب12

نام‌های شیمیایی: سیانوکوبالامین، هیدروکسوکوبالامین، متیل کوبالامین.
محلول در آب است.
عملکرد: برای یک سیستم عصبی سالم ضروری است.
کمبود: سطوح پایین ممکن است منجر به مشکلات عصبی و برخی از انواع کم‌خونی شود.
منابع خوب: به عنوان مثال می‌توان به ماهی، صدف، گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، شیر و سایر محصولات لبنی، غلات غنی‌شده، محصولات سویای غنی‌شده و مخمرهای مغذی غنی شده اشاره کرد.
پزشکان ممکن است توصیه کنند که افراد دارای رژیم غذایی وگان (وگانیسم چیست و وگان‌ها چه می‌خورند؟) از مکمل‌های ب12 استفاده کنند.

10. ویتامین سی

نام شیمیایی: اسید اسکوربیک.
محلول در آب است.
عملکرد: به تولید کلاژن، بهبود زخم و تشکیل استخوان کمک می‌کند. همچنین رگ‌های خونی را تقویت می‌کند، از سیستم ایمنی حمایت می‌کند، برای جذب آهن در بدن موثر است و به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان (نقش آنتی‌اکسیدان‌ها در تغذیه) عمل می‌کند.
کمبود: این ممکن است منجر به اسکوربوت شود که باعث خونریزی لثه، از دست دادن دندان‌ها و رشد ضعیف بافت و بهبود زخم می‌شود.
منابع خوب: اینها شامل میوه و سبزیجات است، اما فرآیند پختن، ویتامین سی را از بین می‌برد.

11. ویتامین دی

نام‌های شیمیایی: ارگوکلسیفرول، کوله کلسیفرول.
محلول در چربی است.
عملکرد: برای معدنی شدن سالم استخوان ضروری است.
کمبود: این ممکن است باعث راشیتیسم و استئومالاسی یا نرم شدن استخوان‌ها (تراکم استخوان) شود.
منابع خوب: قرار گرفتن در معرض اشعه UVB خورشید یا منابع دیگر باعث می‌شود بدن ویتامین دی تولید کند. ماهی‌های چرب، تخم‌مرغ، جگر گاو و قارچ نیز حاوی این ویتامین هستند.

12. ویتامین ای

نام‌های شیمیایی: توکوفرول، توکوترینول.
محلول در چربی است.
عملکرد: فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن به جلوگیری از استرس اکسیداتیو کمک می‌کند، موضوعی که خطر التهاب گسترده و بیماری‌های مختلف را افزایش می‌دهد.
کمبود: برای این ویتامین نادر است، اما ممکن است باعث کم‌خونی همولیتیک در نوزادان شود. این وضعیت سلول‌های خونی را از بین می‌برد.
منابع خوب: این منابع عبارتند از جوانه گندم، کیوی، بادام، تخم‌مرغ، آجیل، سبزیجات برگ‌دار و روغن‌های گیاهی.

بیشتر بخوانید:

ویتامین ای، مزایا، مضرات و نقش بادام در تامین نیاز روزانه‌ی آن

13. ویتامین کا

نام‌های شیمیایی: فیلوکینون، مناکینون.
محلول در چربی است.
عملکرد: برای لخته شدن خون ضروری است.
کمبود: سطوح پایین ممکن است باعث حساسیت غیرعادی به خونریزی یا دیاتز خونریزی شود (اهمیت پتاسیم برای سلامتی و ارزش بادام).
منابع خوب: اینها عبارتند از ناتو، سبزیجات برگدار، کدو تنبل، انجیر و جعفری.

مکمل‌های ویتامین

بسیاری از مردم در سراسر جهان ویتامین و مکمل‌های دیگر مصرف می‌کنند، اگرچه این مکمل‌ها ممکن است ضروری یا مفید نباشند. یک رژیم غذایی متعادل و متنوع که حاوی مقدار زیادی میوه و سبزیجات است باید منبع اصلی ویتامین‌ها باشد. وزارت بهداشت و خدمات انسانی دستورالعمل‌های به روزی را ارائه می‌دهد که بهترین راه‌ها برای دریافت مواد مغذی کافی از رژیم غذایی را شرح می‌دهد. غذاها و مکمل‌های غنی‌شده ممکن است در برخی موارد مناسب باشند، اما مانند دوران بارداری، برای افرادی که رژیم‌های غذایی محدود دارند و برای افرادی که مشکلات سلامتی خاصی دارند.

هر فردی که مکمل مصرف می‌کند باید مراقب باشد که از حداکثر دوز تجاوز نکند، زیرا تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف بیش از حد هر ویتامین می‌تواند منجر به مشکلات سلامتی شود. همچنین، برخی از داروها می‌توانند با مکمل‌های ویتامین تداخل داشته باشند. به طور کلی، مهم است که قبل از استفاده از هر مکملی با یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی صحبت کنید.

ویتامین ها را چه زمانی بخوریم؟

هیچ مدرک علمی نشان نمی‌دهد که بهترین زمان از روز برای مصرف ویتامین‌ها وجود دارد. بسیار مهم است که آنها را به طور مداوم مصرف کنید.
با‌این‌حال، مصرف برخی ویتامین‌ها در یک زمان خاص ممکن است خطر عوارض جانبی را کاهش دهد. به عنوان مثال، بسته به نوع ویتامین، مصرف مکمل در کنار غذا می‌تواند میزان جذب آن را در بدن افزایش دهد و تاثیر آن بر سلامت کلی را بهبود بخشد. در ادامه این مقاله شرایط ایده‌آل برای مصرف انواع ویتامین‌ها را توضیح می‌دهیم.

آیا زمان برای مصرف ویتامین‌ها مهم است؟

ویتامین‌های مختلف به روش‌های مختلف عمل می‌کنند. این بدان معنی است که برخی در مورد نحوه مصرف آنها و اینکه آیا افراد می‌توانند در کنار آنها غذا بخورند یا نه، ملاحظات خاصی دارند. اگرچه تحقیقات چند توصیه برای جلوگیری از عوارض جانبی دارند، علم معمولاً از هیچ توصیه خاصی برای مصرف ویتامین‌ها در زمان‌های خاص پشتیبانی نمی‌کند. مهم‌تر این است که افراد در مصرف مکمل‌های روزانه خود دچار وقفه نشوند، به خصوص اگر آن را برای مدیریت کمبود مصرف می‌کنند.

به‌طور کلی بهتر است از مصرف مکمل‌ها خودداری کنید و از یک رژیم غذایی متعادل مواد غذایی کافی برای تامین نیازهای خود را دریافت کنید. با‌این‌حال، زمانی که مکمل‌های ویتامین ضروری هستند، افراد باید بتوانند به درستی آنها را در برنامه خود قرار دهند. زمان مصرف مکمل عمدتاً منعطف است. بخش‌های زیر انواع مختلف ویتامین‌ها و بهترین زمان مصرف آنها را مورد بحث قرار می‌دهد.

زمان مصرف ویتامین‌های محلول در آب

بدن انسان به طور طبیعی ویتامین‌های محلول در آب را تولید یا ذخیره نمی‌کند. بنابراین مردم باید این ویتامین‌ها را از منابع حیوانی، گیاهی و گاهی اوقات مکمل تامین کنند. انواع ویتامین‌های محلول در آب شامل ویتامین C و بیشتر ویتامین‌های گروه بی است.

زمان مناسب مصرف ویتامین سی

مصرف ویتامین C در مقادیر توصیه‌شده در هر زمانی از روز بی‌خطر است. به طور طبیعی در انواع محصولات گیاهی از جمله آب پرتقال، گریپ فروت و لیمو وجود دارد. از آنجایی که بدن ویتامین C را ذخیره نمی‌کند، بنابراین افراد باید آن را به صورت روزانه، به طور ایده‌آل در دوزهای کم در طول روز مصرف کنند.

زمان مصرف انواع ویتامین‌ ب

افراد تمایل به مصرف ویتامین‌های بی برای افزایش انرژی و کاهش استرس دارند. هشت نوع مختلف ویتامین بی وجود دارد که هر کدام عملکرد جداگانه‌ای برای بدن دارند. انواع ویتامین‌های B همان‌طور پیش از این ذکر شد، عبارتند از:

• تیامین
• ریبوفلاوین
• ویتامین ب-6
• نیاسین
• بیوتین
• ویتامین ب-12
• اسید فولیک
• اسید پانتوتنیک

به طور کلی مصرف همزمان چندین ویتامین بی بی‌خطر است. برخی از شرکت‌ها مجموعه‌های ویتامین را نیز ارائه می‌دهند که ترکیبی از مقدار روزانه هر ویتامین بی است. به دلیل توانایی‌های افزایش انرژی این خانواده، بهترین زمان مصرف ویتامین ب بعد از بیدار شدن از خواب است. همچنین، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که ویتامین ب-6 ممکن است به طور بالقوه با خواب تداخل داشته باشد و باعث ایجاد رویاهای واضح شود. برای جلوگیری از این اثر نامطلوب، ممکن است افراد بخواهند آنها را در اوایل روز مصرف کنند. تا حدی که مکمل‌های ویتامین ب برای مصرف بی‌خطر باشند، دریافت این مواد مغذی از منابع غذایی بسیار مفید است.

ویتامین‌های محلول در چربی

ویتامین‌های محلول در چربی در دوزهای کم ضروری هستند. با این حال، مصرف دوزهای زیاد ویتامین‌های محلول در چربی می‌تواند برای بدن فرد مضر یا سمی باشد. پختن غذا ویتامین‌های محلول در چربی را از بین نمی‌برد. معمولاً فرد تمام ویتامین‌های محلول در چربی مورد نیاز خود را از طریق رژیم غذایی دریافت می‌کند و نیازی به مصرف مکمل ندارد. چند نمونه از ویتامین‌های محلول در چربی عبارتند از:

• ویتامین آ
• ویتامین دی
• ویتامین ای
• ویتامین کا

ویتامین‌های محلول در چربی در روغن حل می‌شوند. به همین دلیل، افرادی که نیاز به مکمل ویتامین‌های محلول در چربی دارند، باید آنها را در کنار وعده‌های غذایی مصرف کنند تا جذب بیشتر شود.
با این حال، اکثر افرادی که طیف متعادلی از مواد مغذی مصرف می‌کنند، ویتامین‌های محلول در چربی کافی را از طریق رژیم غذایی منظم خود دریافت می‌کنند و احتمالا نیاز به مصرف مکمل‌ها به طور جداگانه نخواهند داشت.

ویتامین‌ های دوران بارداری

ویتامین‌های دوران بارداری حاوی مواد مغذی ضروری برای بارداری سالم هستند. بهترین ویتامین‌های دوران بارداری برای مصرف در دوران بارداری به نیازهای فردی بستگی دارد. ویتامین‌های دوران بارداری می‌توانند اطمینان حاصل کنند که بدن ویتامین‌ها و مواد معدنی لازم را برای حمایت از بارداری سالم دریافت می‌کند. آنها به رشد و نمو جنین کمک می‌کنند و از کمبودهای تغذیه‌ای در جنین و فرد باردار جلوگیری می‌کنند. بسیاری از ویتامین‌های دوران بارداری ترکیبی از ویتامین‌ها و مواد معدنی را فراهم می‌کنند، از جمله:

ویتامین B12:

این ویتامین در جلوگیری از ناهنجاری‌های لوله عصبی (NTAs) نقش حیاتی دارد، مانند:

• اسپینا بیفیدا، که در آن ستون فقرات به درستی رشد نمی‌کند
• آنسفالی، که در آن نوزاد بدون بخش‌هایی از مغز و جمجمه متولد می‌شود
• انسفالوسل، که در آن غشای حاوی بخشی از مغز از سوراخی در جمجمه بیرون زده است.

ویتامین B9 یا اسید فولیک:

این ویتامین همچنین به جلوگیری از NTA کمک می‌کند. متخصصان پزشکی مصرف روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک را قبل از بارداری و حداقل در سه ماهه اول بارداری توصیه می‌کنند. یک مطالعه در سال 2019 نشان می‌دهد که ارتباط احتمالی بین ادامه مصرف مکمل اسید فولیک در دوران بارداری و رشد شناختی سالم نوزاد وجود دارد. گروه ویژه خدمات پیشگیرانه ایالات متحده پیشنهاد می‌کند که زنانی که قصد باردار شدن دارند، روزانه 0/4 تا 0/8 میلی‌گرم مکمل اسید فولیک قبل از بارداری مصرف کنند.

به همین ترتیب، موسسه ملی بهداشت کودک و توسعه انسانی پیشنهاد می‌کند که زنان روزانه ویتامین‌های دوران بارداری، به ویژه اسید فولیک را مصرف کنند. ویتامین‌های دوران بارداری که اسید فولیک را با سایر مواد مغذی مانند آهن یا کلسیم ترکیب می‌کنند نیز در دسترس هستندکه لازم است افراد در این وضعیت با نظر پزشک متخصص به مصرف آنها بپردازند.

آهن:

این ماده معدنی برای کمک به جلوگیری از خستگی و کم‌خونی در دوران بارداری مهم است. پزشک ممکن است مکمل‌های آهن را برای افراد باردار کم‌خون یا دوقلو تجویز کند.

کلسیم:

این ماده معدنی برای رشد استخوان‌ها و دندان‎های سالم (تغذیه و سلامتی دهان و دندان) مهم است.

ویتامین دی:

این ویتامین سطح کلسیم و فسفات را تنظیم می‌کند و از سلامت دندان‌ها، استخوان‌ها و ماهیچه‌ها اطمینان می‌دهد.

ویتامین سی:

این ویتامین به محافظت از سلول های بدن در برابر آسیب کمک می کند.

ملاحظات

بر اساس یک بررسی در سال 2019، مصرف برخی ویتامین‌های دوران بارداری با معده خالی ممکن است باعث سوء‌هاضمه و حالت تهوع شود. اگر یک ویتامین دوران بارداری احساس تهوع را افزایش دهد، مادر می‌تواند این ویتامین را با مقدار کمی غذا مصرف کند. حتی اگر بررسی گزارش داد که اغلب این اتفاق نمی‌افتد، مصرف مکمل‌های دوران بارداری با غذا می‌تواند خطر احساس تهوع را کاهش دهد. طیف گسترده‌ای از ویتامین‌های دوران بارداری در دسترس است، و یک زن باید در انتخاب نوع ویتامین در دوران بارداری احتیاط کند.

اگرچه بسیاری از آنها مشابه هستند، اما هر کدام ممکن است حاوی مقادیر متفاوتی از مواد مغذی و مواد باشند، و سازمان غذا و دارو مکمل‌ها را تنظیم نمی‌کند. قبل از شروع مصرف ویتامین‌های دوران بارداری، زنان باید برای پیشنهادات و توصیه‌های خود با پزشک خود صحبت کند. مصرف بیش از حد ویتامین‌ها ممکن است عوارض نامطلوبی برای مادر یا جنین او داشته باشد. نکته مهم این است که زنان نباید دو دوز ویتامین‌های دوران بارداری را مصرف کنند.

بیشتر بخوانید:

راهنمای تغذیه در دوران بارداری

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

ممکن است فرد بخواهد قبل از خرید ویتامین‌های دوران بارداری مشاوره حرفه‌ای دریافت کند. طبق یک مطالعه در سال 2016، 25 ویتامین برتر دوران بارداری بدون نسخه در ایالات متحده حاوی مقدار مورد نیاز روزانه کولین نبودند. یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند توضیح دهد که یک مکمل باید حاوی چه چیزی باشد تا اطمینان حاصل شود که هر فرد توصیه‌های غذایی خود را در دوران بارداری رعایت می‌کند. همچنین در صورت بروز عوارض جانبی در حین مصرف مکمل، فرد باید به پزشک خود مراجعه کند. یک عارضه جانبی رایج مکمل‌های قبل از تولد یبوست است. برخی از ویتامین‌های دوران بارداری حاوی آهن غیریبوست‌زا برای مقابله با آن هستند. سایر عوارض جانبی بالقوه مکمل‌ها عبارتند از:

• گرفتگی معده
• نفخ
• گاز
• تاخیر در حرکات روده
• ریزش مو
• خارش یا لایه‌برداری پوست

آنچه در مورد مکمل‌های باروری باید بدانید

درمان ناباروری می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. تکنیک‌های پزشکی مدرن گاهی‌اوقات موثر هستند، اما ممکن است پرهزینه باشند، و میزان موفقیت ممکن است متفاوت باشد. برخی از افرادی که با ناباروری سر و کار دارند، به دنبال جایگزینی برای مداخله پزشکی برای کمک به باردار شدن هستند. آنها ممکن است سعی کنند از مکمل‌هایی استفاده کنند که ادعا می‌کنند باروری را در مردان، زنان یا هر دو افزایش می‌دهند.

در حالی که ادعاهای متعددی در مورد مزایای چنین مکمل‌هایی وجود دارد، لازم است به یاد داشته باشید که سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای اثبات اثربخشی آنها در مطالعات بالینی، به اکثر مکمل‌ها نپرداخته است و حتی اگر مطالعه‌ای انجام شده است در مقیاس کوچک بوده است. در این مقاله درباره مکمل‌های باروری از جمله خطرات احتمالی آنها بیشتر توضیح می‌دهیم، زیرا اساسا مسئله باروری در کشور امروزه بسیار مورد توجه می‌باشد و اهمیت ویژه‌ای دارد.

اما مجددا یادآور می‌شویم که مطالب این مقاله تنها برای آگاهی‌بخشی جمعی نگاشته شده و پُرفیرو اساسا هیچ‌گونه توصیه، تشخیص یا روش درمانی را برای هیچ موردی انجام نمی‌دهد. این کار الزاما و حتما باید توسط پزشک مختصص انجام شود اما آگاه بودن از شرایط بسیار اهمیت دارد و این هدف پُرفیرو است تا جامعه مخاطبان خود را با سلاح دانش و آگاهی قدرتمند کند.

انواع مکمل‌های باروری

انواع متداول مکمل‌های باروری عبارتند از:

• استیل ال کارنیتین (ALC): یک آنتی‌اکسیدان است. در یک مطالعه علمی در سال 2018، محققان به دنبال تعیین تأثیر ALC بر روی مسائلی بودند که بر باروری زنان تأثیر می‌گذارند، مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)، آندومتریوز، و آمنوره یا درد هنگام رابطه جنسی. این بررسی نشان داد که ALC در کمک به درمان مشکلات باروری زنان نویدبخش است. بررسی اخیر دیگری به تأثیر آنتی‌اکسیدان‌ها از جمله ALC بر سلامت اسپرم پرداخت. نویسندگان تأثیر آنتی‌اکسیدان‌ها بر تحرک اسپرم را تایید کردند.
• ویتامین ای: طبق تحقیقات سال 2018، ویتامین E ممکن است به دلیل اثرات آنتی‌اکسیدانی، تحرک اسپرم را افزایش دهد و ممکن است به بهبود باروری در مردان کمک کند. با‌این‌حال، تحقیقات بسیار کمی در مورد مزایای بالقوه مکمل ویتامین E برای زنانی که مشکلات باروری را تجربه می‌کنند، وجود دارد.
• اسید فولیک: به گفته محققان، اسید فولیک ممکن است در کمک به بارداری و ماندن زنان موثر باشد. بااین‌حال، نویسندگان به نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین میزان تاثیر اسید فولیک و سایر مواد مغذی به‌عنوان درمان برای باروری زنان اشاره کردند. برای مردان، یک بررسی در سال 2017 از تحقیقات قبلی نشان داد که ترکیبی از اسید فولیک و روی به بهبود کیفیت اسپرم کمک می‌کند.
• کوآنزیم Q10 (CoQ10): به تولید انرژی در سلول‌های انسان کمک می‌کند. مطالعات اخیر در مورد توانایی این آنزیم در درمان ناباروری بسیار مثبت بوده است. یک مطالعه در سال 2018 نشان داد که CoQ10 می‌تواند پاسخ تخمدان‌ها به تحریک را در زنانی که تحت لقاح آزمایشگاهی (IVF) قرار می‌گیرند، بهبود بخشد. میزان بارداری در زنانی که از CoQ10 استفاده می‌کردند بیشتر از گروه کنترل بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود. محققان به این نتیجه رسیدند که اگرچه CoQ10 نویدبخش است، تحقیقات بیشتری برای تعیین اثربخشی آن ضروری است.
• ویتامین سی: ممکن است به باروری مردان کمک کند. یک مطالعه در سال 2016 نشان داد که مردان چاق که ویتامین C مصرف می‌کنند، غلظت و تحرک اسپرم را بهبود می‌بخشند.

آیا این مکمل‌ها موثر هستند؟

در حالی که برخی تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف مکمل‌های باروری ممکن است فوایدی داشته باشد، تحقیقات دیگر نشان می‌دهند که این مکمل‌ها تاثیر کمی دارند یا هیچ تاثیری ندارند. برخی تحقیقات حتی نشان می‌دهد که مردانی که بیش از حد از آنتی‌اکسیدان درمانی استفاده می‌کنند ممکن است به باروری آنها آسیب برساند. نیاز به تحقیقات بیشتری در مورد اینکه آیا مکمل‌های باروری موثر هستند یا خیر وجود دارد.
برخی از افراد ممکن است متوجه شوند که ترکیب مکمل‌ها با تغییرات سبک زندگی، مانند کاهش وزن، محدود کردن مصرف الکل و ترک سیگار، شانس باردار شدن را افزایش می‌دهد. با‌این‌حال، مکمل‌ها به تنهایی ممکن است برای تضمین موفقیت در باردار شدن کافی نباشند.

خطرات

برخی از مکمل‌های باروری ممکن است با سایر داروهایی که فرد مصرف می‌کند تداخل داشته باشد. به‌عنوان مثال، اسید فولیک ممکن است با برخی از داروها برای تشنج یا عفونت‌های انگلی تداخل داشته باشد، در حالی که مصرف ویتامین E در کنار برخی رقیق‌کننده‌های خون، داروهای کاهش وزن و تسکین‌دهنده‌های اسید صفراوی ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند. دوزهای بالای مکمل‌ها نیز می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• تهوع و استفراغ
• کهیر
• تاری دید
• افزایش خطر بیماری قلبی (در صورت مصرف اسید فولیک)
• افزایش خطر ابتلا به سرطان (در صورت مصرف اسید فولیک)
• سردرد
• انتروکولیت نکروزان (NEC)، یک ناهنجاری مادرزادی تهدیدکننده زندگی

از دکتر چه بپرسیم؟

قبل از مصرف مکمل‌ها برای کمک به باروری، فرد باید با پزشک خود در مورد خطرات و مزایای بالقوه صحبت کند. پزشک باید در مورد تاریخچه پزشکی فرد و هر گونه بیماری قبلی بداند. برخی از مهمترین سوالاتی که باید از پزشک بپرسید عبارتند از اینکه آیا یک مکمل با سایر داروها تداخل دارد یا خیر و آیا خطر مصرف بیش از حد را در پی دارد.

سایر مکمل‌ها

بدن انسان برای عملکرد به هر دو ویتامین و مواد معدنی نیاز دارد. مانند ویتامین‌ها، مواد معدنی به صورت مکمل در دسترس هستند. ادعاهای زیادی در مورد فواید مکمل‌های معدنی برای سلامتی وجود دارد. چند نمونه از مواد معدنی عبارتند از:

• آهن
• کلسیم
• منیزیم
• فلز روی

مردم همیشه باید قبل از مصرف مکمل‌های معدنی احتیاط کنند. اگرچه آنها ممکن است فوایدی داشته باشند، به ویژه برای کسانی که کمبود مواد مغذی دارند، اما بیشتر تحقیقات در مورد مکمل‌های معدنی مشاهده‌ای بوده است، و مطالعات آزمایشگاهی غیرقابل اطمینان بوده است. همچنین ممکن است مقدار زیادی از یک ماده معدنی مصرف شود که می‌تواند اثرات مضری داشته باشد. افراد باید مواد معدنی را روزانه همراه با غذا مصرف کنند. مصرف مکمل‌های معدنی بدون غذا ممکن است منجر به عوارض جانبی مانند ناراحتی معده شود.

علائم کمبود ویتامین چیست؟

ویتامین‌ها به رشد بدن کمک می‌کنند و از عملکرد صحیح سیستم‌های آن اطمینان می‌دهند. بااین‌حال، دریافت ناکافی یا توانایی بدن در جذب ویتامین‌ها ممکن است منجر به کمبود شود. این حالت می‌تواند منجر به مجموعه‌ای از علائم شود که شدت آنها متفاوت است. این بخش از مقاله به ویتامین‌ها و کمبودهای رایج، علائم و نشانه‌های هر کمبود، تشخیص، درمان تماس با پزشک در مورد کمبودها می‌پردازد. اگرچه در بخش‌های قبلی به این علائم اشاره شده است اما به دلیل اهمیت آنها در ادامه با شرح و توضیحات بیشتری مورد ارزیابی قرار می‌گیرند:

علائم کمبود ویتامین آ

بر اساس یک بررسی سال 2022، کمبود ویتامین آ در کشورهای در حال توسعه نسبتاً رایج است. علت اصلی بیماری‌های چشمی است. علائم بالینی کمبود ویتامین A ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خشکی چشم که منجر به خشکی چشم می‌شود
• لکه‌های بیتوت که باعث خشکی ملتحمه چشم می‌شود
• شب کوری
• کراتومالاسی (کدری قرنیه) و کوری دائمی

وجود شرایط دیگر ممکن است خطر کمبود ویتامین آ را افزایش دهد، مانند:

• بیماری التهابی روده
• عفونت مزمن دستگاه گوارش
• سیروز
• نارسایی پانکراس
• عفونت سرخجه (سرخک)

افراد باید هر گونه علائمی را که تجربه می‌کنند با پزشک در میان بگذارند تا علت احتمالی آن مشخص شود.

علائم کمبود ویتامین‌ ب

کمبود ویتامین‌های گروه B ممکن است دارای علائم و نشانه‌های همپوشانی و متفاوت باشد.

کمبود تیامین (B1)

علائم اولیه کمبود B1 ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• از دست دادن اشتها
• تحریک پذیری
• مشکلات حافظه کوتاه مدت

کمبود تیامین ممکن است بر سیستم قلبی-عروقی، عصبی و ایمنی تأثیر بگذارد، مانند:

• بری‌بری مرطوب، بر سیستم قلبی-عروقی تأثیر می‌گذارد
• بری‌بری خشک، بر اعصاب تأثیر می‌گذارد
• سندرم Wernicke-Korsakoff که در آن راه رفتن/ وضعیت روانی/ بینایی و سلامت چشم تغییر می‌کند.

با کمبود طولانی مدت این ویتامین، افراد ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

• از دست دادن حس در اندام‌ها
• علائم نارسایی قلبی، از جمله تورم دست‌ها یا پاها
• درد قفسه سینه مربوط به ایسکمی
• احساس سرگیجه
• دوبینی
• از دست دادن حافظه
• گیجی یا علائم سردرگمی

کمبود ریبوفلاوین (B2)

کمبود ریبوفلاوین ممکن است شامل علائم و نشانه‌های زیر باشد:

• خستگی
• گلو متورم
• تاری دید
• افسردگی
• ترک‌های پوستی و خارش
• درماتیت اطراف دهان
• دژنراسیون کبد
• ریزش مو
• مسائل مربوط به تولیدمثل
• کمبود سایر مواد مغذی

کمبود نیاسین (B3)

کمبود نیاسین منجر به وضعیتی به نام پلاگر می‌شود. کمبود این ویتامین علائم مختلفی ایجاد می‌کند، اما شایع‌ترین آنها عبارتند از:

• درماتیت
• اسهال
• زوال عقل

این عارضه ممکن است بر سیستم عصبی، گوارشی و پوششی (پوست) افراد تأثیر بگذارد.
علائم عصبی و روانپزشکی آن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اضطراب
• تمرکز ضعیف
• افسردگی
• تحریک پذیری
• خستگی
• ضعف عضلانی
• با پیشرفت پلاگر ممکن است زوال عقل و هذیان رخ دهد.

علائم گوارشی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اشتهای ضعیف
• حالت تهوع
• ناراحتی اپی گاستر
• افزایش ترشح بزاق
• درد شکم
• گاستریت
• گلوسیت
• درد دهان
• دیسفاژی
• اسهال آبکی، گاهی همراه با خون و مخاط

عوارض پوستی احتمالی عبارتند از:

• احساس سوزش پوست: مناطقی که در معرض آفتاب قرار دارند ممکن است مناطقی مانند راش پوستی را در هر دو طرف بدن ایجاد کنند.
• بثورات مالاریا: که به‌عنوان راش پروانه‌ای نیز شناخته می‌شود، می‌تواند روی دست‌ها، پاها و گردن ایجاد شود.

کمبود پانتوتنیک اسید (B5)

کمبود شدید این ویتامین ممکن است باعث موارد زیر شود:

• بی‌حسی و سوزش دست و پا
• سردرد
• خستگی مفرط
• تحریک پذیری
• بی قراری
• مشکلات خواب
• دل درد
• سوزش سردل
• اسهال
• تهوع و استفراغ
• از دست دادن اشتها

کمبود ب 6

علائم و نشانه های رایج کمبود متوسط عبارتند از:

• مشکلات زبان، مانند گلوسیت
• استوماتیت
• وضعیت روانی تغییر می‌کند
• نوروپاتی محیطی
• کمبود شدید ممکن است منجر به درماتیت سبورئیک و کم‌خونی شود.

با این حال، از آنجایی که این علائم ممکن است در سایر شرایط سلامتی نیز رخ دهد، تشخیص کمبود ویتامین B6 برای متخصصان مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.

کمبود بیوتین (B7)

کمبود بیوتین منجر به یک سری از علائم و نشانه‌ها، از جمله تغییرات عصبی و پوستی می‌شود. علائم عصبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• هیپوتونی
• تشنج
• آتاکسی
• بی‌حسی و گزگز اندام‌ها
• تاخیر رشد در کودکان
• آتروفی بینایی
• کم‌شنوایی حسی عصبی

علائم روده‌ای نیز ممکن است ایجاد شود، مانند:

• حالت تهوع
• استفراغ
• از دست دادن اشتها

سایر اثرات کمبود بیوتین شامل کتواسیدوز، اسیدوز لاکتیک و اسیدوری ارگانیک است.

کمبود ویتامین B9 (فولات)

کمبود ویتامین B9 می‌تواند باعث مشکلات مختلفی شود، از جمله:

• ضعف
• خستگی
• مشکل در تمرکز
• تپش قلب
• سردرد
• تنگی نفس
• درد و زخم روی زبان
• علائم دستگاه گوارش
• تغییر رنگدانه مو و ناخن

کمبود B12

افراد ممکن است از طریق کمبود B12 در رژیم غذایی، وضعیتی به نام کم‌خونی خطرناک یا مصرف برخی داروها، دچار کمبود B12 شوند. علائم شامل:

• خستگی
• تپش قلب
• پوست رنگپریده
• کاهش وزن
• بی‌حسی و گزگز در اندام‌ها

علائم کمبود ویتامین سی

نشانه‌های رایج کمبود ویتامین C ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ژنژیویت (التهاب لثه) همراه با خونریزی
• بیماری پریودنتال (لثه)
• از دست دادن دندان
• پتشی مخاطی پوست
• اکیموز یا خونریزی در پوست
• هیپرکراتوز یا ضخیم شدن پوست
• آلوپسی که به عنوان ریزش مو نیز شناخته می‌شود
• موهای مارپیچ، که ساقه‌های موی پیچ خورده ناشی از اختلال در تولید کلاژن هستند.
• موهای گردن قو، که ساقه های مو هستند که به دلیل ضعیف شدن فولیکول‌های مو در چندین نقطه خم می شوند.
• خونریزی های اطراف فولیکولی، که خونریزی از بافت‌های اطراف فولیکول‌های مو است
• تغییرات مرتبط با ناخن، مانند کویلونیشی (ناخن‌های قاشقی) و خونریزی‌های ترکشی (رگه‌های قرمز زیر ناخن)

اگر کسی هر یک از علائم بالا را تجربه کرد، مهم است که با پزشک مشورت کند. پزشک می‌تواند تشخیص دهد که آیا علائم ناشی از کمبود ویتامین C یا شرایط دیگر است. دریافت ناکافی ویتامین C را اسکوربوت نیز می‌گویند. این یک بیماری نادر است که با درمان سریع قابل‌برگشت است. علائم و نشانه‌های اسکوربوت ممکن است شامل علائم ذکر شده قبلی و همچنین موارد زیر باشد:

• درد مفاصل
• دردهای عضلانی
• همارتروز یا خونریزی در مفاصل
• خونریزی‌های عضلانی
• کبودی استخوان

علائم کمبود ویتامین دی

اکثر افرادی که کمبود ویتامین D دارند، علائمی ندارند. با این حال، کمبود خفیف و مزمن ممکن است منجر به موارد زیر شود:

• سطوح پایین کلسیم که هیپوکلسمی نامیده می‌شود
• پرکاری پاراتیروئید یا هورمون‌های پاراتیروئید بیش از حد، که می‌تواند خطر ابتلا به موارد زیر را افزایش دهد:
• پوکی استخوان
• شکستگی‌ها

کمبود طولانی مدت و شدید ویتامین D ممکن است باعث موارد زیر شود:

• هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه، از جمله:
• درد استخوان
• درد مفاصل
• دردهای عضلانی
• خستگی
• انقباض عضلانی
• ضعف
• پوکی استخوان که منجر به شکستگی استخوان می‌شود

کودکان مبتلا به کمبود ویتامین D ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

• تحریک‌پذیری
• بی‌حالی
• تاخیر رشد
• تغییرات استخوانی
• شکستگی‌ها

اگر مراقب کودک هر یک از این علائم را در او مشاهده کرد، باید برای تشخیص و درمان سریع با پزشک مشورت کند.

علائم کمبود ویتامین ای

علائم احتمالی کمبود ویتامین E عبارتند از:

• آتاکسی
• مشکل در نگاه رو به بالا
• هیپورفلکسی که از بین رفتن رفلکس‌های عضلانی اسکلتی است

علائم شدید عبارتند از:

• کوری
• زوال عقل
• آریتمی‌های قلبی
• علائم کمتر رایج شامل ضعف عضلانی و انقباض میدان بینایی است.

علائم کمبود ویتامین کا

فقدان ویتامین K ممکن است به موارد زیر منجر شود:

• اختلالات خونریزی
• اختلال در رشد استخوان
• بیماری‌های قلبی-عروقی

کمبود ویتامین K ممکن است باعث خونریزی در محل‌های رگ‌گیری شود. نوزادان تازه متولد شده با سطوح پایین ویتامین K که درمان سریع دریافت نمی‌کنند در معرض خطر خونریزی ناشی از کمبود ویتامین K هستند که باعث خونریزی بیش از حد می‌شود. افراد در صورت مشاهده هر یک از این علائم باید با پزشک متخصص صحبت کنند. پزشک می‌تواند به پیشگیری از هر گونه عوارض احتمالی کمبود ویتامین K کمک کند.

تشخیص

از آنجایی که علائم کمبود ویتامین ممکن است با سایر شرایط همپوشانی داشته باشد، مهم است که تشخیص دقیق را از پزشک دریافت کنید و نه از طریق خودتشخیصی. برای تشخیص کمبود ویتامین، پزشک علائم و نشانه‌های فرد را در طول معاینه فیزیکی در نظر می‌گیرد. در بیشتر موارد، آزمایش خون برای اندازه‌گیری سطح ویتامین در خون فرد تجویز می‌شود. همه سطوح ویتامین را نمی‌توان به راحتی در تنظیمات بالینی معمول آزمایش کرد. در برخی موارد، پزشک ممکن است فرد را به متخصص ارجاع دهد.

چه زمانی با پزشک تماس بگیریم

اگر فردی هر یک از علائم ذکر شده در بالا را داشت، بهتر است با پزشک تماس بگیرید. در صورت عدم‌درمان، برخی از کمبودها می‌توانند عوارض طولانی‌مدت ایجاد کنند. تشخیص و درمان سریع می‌تواند به جلوگیری از عوارض جدی کمک کند.

و در نهایت، پُرفیرو در این مقاله تلاش کرد تا نگاهی جامع و کامل به مهمترین ویتامین‌های ضروری برای بدن داشته باشد. از آنجا که بدن یکی از دقیق‌ترین سیستم‌های موجود در جهان هستی است، عدم‌تعادل در هر جز کوچکی در نهایت می‌تواند تاثیر بزرگی بر عملکرد این سیستم داشته باشد. مجددا یادآوری می‌شود که هرگونه توصیه، مداخله، شناسایی یا تجویز خاص برای متعادل کردن سطح ویتامین‌های بدن اساسا و حتما باید توسط پزشک متخصص انحام شود و آنچه در این مقاله ذکر شد برای مخاطبان ارزشمند پُرفیرو تنها جنبه آگاهی‌بخشی دارد تا اگر با حالت خاصی مواجه شدند بدانند که لازم است پیگیری های دقیقی را برای مراقبت از سلامت خود انجام دهد.

10089